بهينه سازي با الگوريتم هاي فراكاوشي جهت تخمين ضريب پخش طولي رودخانه ها

در سراسر جهان، رودخانه‌ها از اصلي‌ترين شريان هاي تأمين نيازهاي شرب، صنعت و كشاورزي به شمار مي‌آيند. از اين رو، در سال‌هاي اخير شناخت و مطالعه‌ي فرايندهاي انتقال آلودگي در رودخانه‌ها اهميت خاصي پيدا كرده است. ضريب پخش طولي مهم ترين پارامتر تأثيرگذار در معادله انتقال است كه تاكنون روش هاي مختلفي جهت تخمين و محاسبه آن ارائه شده است. از جمله رويكردهاي مطرح جهت تخمين ضريب پخش طولي رودخانه ها استفاده از روش هاي بهينه سازي فراكاوشي مي باشد. در اين تحقيق توانايي 5 الگوريتم فراكاوشي شامل الگوريتم ژنتيك (GA)، كلوني زنبورهاي عسل مصنوعي (ABC)، ازدحام ذرات (PSO)، گرگ خاكستري (GWO) و رقابت استعماري (ICA) در تخمين پارامتر مذكور مورد ارزيابي و مقايسه قرار گرفته است. رابطه محاسبه ضريب پخش طولي با استفاده از هر يك از الگوريتم ها ارائه و نتايج با داده هاي مشاهداتي مقايسه شده است. طبق نتايج، الگوريتم بهينه سازي ژنتيك در شرايط تكرار يكسان، از دقت و سرعت بالاتري نسبت به ساير الگوريتم هاي مورد بررسي برخوردار است. سپس از پارامترهاي آماري شامل خطاي مجذور ميانگين مربعات، ميانگين خطاي مطلق و ضريب همبستگي جهت بررسي دقت الگوريتم ها استفاده شده است. كه اين مقادير براي الگوريتم ژنتيك به ترتيب برابر با 0.1052 ، 0.4354 و 0.8288 بدست آمد. در نتيجه مي توان با دقت مناسبي، معادله حاصل از اين الگوريتم را در محاسبه ضريب پخش طولي كارآمد معرفي نمود.