تحليل جغرافيايي قطبش اجتماعي در كلان شهر اصفهان

قطبش و دوگانگي اجتماعي پديده اي پيچيده اي است كه شهرهاي بزرگ و كلانشهرهاي معاصر را تحت تأثير خود قرار داده است. اين پديده تحت تأثير نظام سرمايه داري و سياست هاي تمركزگرايانۀ دولت ها نمايان شده است. شهرهاي ايران نيز به علت سياست هاي شبه سرمايه داري پيراموني و رانتي از اين پديده تأثير گرفته اند. به طوري كه در كلانشهرهاي كشور به خصوص اصفهان، نوعي دوگانگي و افتراق اجتماعي و فضايي شكل گرفته است. بر همين مبنا، هدف پژوهش حاضر، پهنه‌بندي و تحليل فضايي قطبش اجتماعي در سطح بلوك هاي آماري كلانشهر اصفهان است. مقالۀ حاضر از نظر هدف كاربردي و از نظر روش توصيفي تحليلي مي‌باشد. داده‌هاي پژوهش از بلوك هاي آماري1395مركز آمار ايران تهيه شده اند. روش آماري مورد استفاده براي تحليل داده ها، تدوين شاخص ها و استخراج شاخص نهايي قطبش اجتماعي، AHP ، تاپسيس (Topsis) و  Hotspotاست. يافته هاي پژوهش نشان مي دهد شاخص هاي سواد(با ضريب 0/299)، خانوار در واحد مسكوني(0/254)، وضع زناشويي(0/166)، اشتغال زنان (0/147) و محل تولد (0/134) بيشترين تأثير را بر قطبش اجتماعي در كلانشهر اصفهان دارند. همچنين، 24 محله(12/5 درصد) داراي كيفيت مناسب، 57 محله (29/69 درصد) داراي كيفيت نسبتاً مناسب، تعداد 46 محله (23/96 درصد) در وضعيت متوسط، 40 محله (20/8 درصد) در وضعيت نسبتاً نامناسب و در نهايت 25 محله معادل 13 درصد در وضعيت نامناسبي قرار دارند. در واقع، بيش از 33 درصد محله هاي اين شهر از لحاظ اجتماعي در سطح غيرقابل قبولي قرار دارند. بنابراين، بيشتر محله‌هاي كلانشهر اصفهان در حالت متوسط و نامطلوب قرار دارند(مجموعاً بيش از 55 درصد) و نوعي افتراق اجتماعي در اين شهر از لحاظ فضايي رخساره نموده است. در نتيجه، قطبش اجتماعي در كلانشهر بعد جغرافيايي يا مكاني پيدا كرده است. چنانچه محله‌هاي داراي ارزش‌هاي بالاتر از ميانگين در مركز و تا حدودي در شمال شهر و محله هاي داراي ارزش پايين تر از ميانگين در شرق  كلانشهر اصفهان قرار گرفته‌اند.