نسبت دو گفتمان تفسيري شيعي در اواسط سده دوم هجري: طيف مفضل و غاليان راديكال

پژوهش‌هاي مربوط به انديشه‌هاي تفسيري و تاريخ تفسير يكي از حوزه‌هاي شناخته شده در مطالعات قرآني و تفسيري است. با اين حال، توجه به تاريخ شكل‌گيري انگاره تفسير باطن و رابطه آن با گرايش‌هاي تفسيري غاليانه و باطني در حوزه تشيع كمتر مورد توجه قرار گرفته است.در دوره امام صادق (ع) و در ادامه آن اواسط سده دوم هجري، گفتمان تفسيري جريان غاليان راديكال(تندرو) شكل مي‌گيرد. با اين حال، بررسي‌ها نشان مي‌دهد كه از لحاظ تاريخي تمايز جدي ميان طيف مفضّل و غلات راديكالي همچون ابوالخطالب و به تبع آن گفتمان تفسيري آنها وجود داشت.اين پژوهش با كاربست رويكرد تاريخ انگاره و انديشه در مطالعات اسلامي، در پي آن است تا بررسي كند با گذار به عصر امام صادق (ع) و نزديك شدن به اواسط سده دوم هجري، چه نسبتي ميان گرايش تفسيري طيف مفضل و غاليان راديكال وجود داشت. اين بررسي براساس واكاوي دقيق و تفصيلي تطور گرايش تفسيري طيف مفضل در عصر امام صادق (ع) صورت خواهد گرفت.