تحليل فضايي شاخص‌هاي توسعه روستايي استان‌هاي مرزي كشور

استان‌هاي مرزي نقش بسيار مهمي در توسعه و برقراري امنيت كشور دارند؛ به‌طوري‌كه هم در بخش صادرات و واردات در گلوگاه‌هاي مرزي اهميت بسزايي داشته و هم در دفاع از تهديدات بيروني به‌مثابه سپري براي كل كشور عمل مي‌كنند. دراين‌بين نواحي روستايي به‌عنوان كوچك‌ترين سلول‌هاي فضاي سرزميني در استحكام‌بخشي به نقش و ماهيت استان‌هاي مرزي بسيار مهم هستند. بررسي وضعيت توسعه‌يافتگي و شناسايي الگوي توسعه در بين استان‌هاي مرزي كمك مي‌كند تا مسئولان و دولتمردان به مسائل اصلي نواحي روستايي استان‌هاي مرزي پي برده و در راستاي بهبود شاخص‌هاي توسعه‌يافتگي گام بردارند. هدف اصلي پژوهش حاضر شناسايي الگوي فضايي توسعه‌يافتگي روستايي استان‌هاي مرزي است، بر اين اساس در پژوهش حاضر به رتبه‌بندي و تحليل فضايي استان‌هاي مرزي كشور بر اساس 20 شاخص اصلي توسعه روستايي پرداخته‌شده است. روش پژوهش توصيفي – تحليلي بوده و داده‌هاي موردنياز از مركز آمار جمع‌آوري‌شده است. ابزار و روش بكار گرفته براي تحليل داده‌ها شامل نرم‌افزارهاي اكسل و جي‌آي‌اس و همچنين روش فازي و تحليل لكه‌هاي داغ بوده است. نتايج پژوهش نشان مي‌دهد كه استان‌هاي مرزي بر اساس شاخص‌هاي 20 گانه داراي وضعيت متفاوتي هستند و به ترتيب نواحي روستايي استان ايلام (0.709534) و هرمزگان (0.132092) داراي رتبه‌هاي اول و آخر بوده‌اند. همچنين نتايج نشان داد كه نواحي روستايي بر اساس شاخص‌هاي بكار گرفته‌شده، واقع در استان‌هاي شمال غرب كشور وضعيت بهتري نسبت به روستاهاي واقع در استان‌هاي جنوب و جنوب شرق كشور دارند. درنهايت با توجه به يافته‌هاي تحقيق، پيشنهاد مي‌شود تا عدالت فضايي بين نواحي روستايي استان‌هاي مرزي برقرار شود و توسعه نواحي روستايي استان‌هاي جنوبي و جنوب شرق كشور، علي‌الخصوص سيستان و بلوچستان در اولويت توسعه استان‌هاي مرزي كشور قرار گيرد.