ويراست/ تصحيحِ تازه‌اي كه تازه نيست: بررسيِ انتقاديِ واپسين چاپِ دانش‌نامۀ علايي: منطق، طبيعيّات، موسيقي، الهيات

A New Edition which is not so New: A Critique on the Most Recent “Edition” of Avicenna’s “Dānešnāmeh-ye ʿAlāyī”

در نوشته‌ي پيشِ رو به بررسيِ واپسين چاپِ دانشنامه‌ي علاييِ ابنِ سينا مي‌پردازم كه به همّتِ انتشاراتِ مولي منتشر شده است. در اين راستا افزون بر تاريخچه‌ي چاپ و ويرايشِ دانشنامه‌ي علايي، و ترجمه‌هاي آن به زبان‌هاي اروپايي، تبارِ چاپيِ «تصحيحِ» منتشره‌ي مولي را نشان مي‌دهم، و گوشه‌اي از درستي‌ها و نادرستي‌هاي رخ‌داده در كارِ خطيرِ ناشر و ديباچه‌نگارِ دانشنامه را گوشزد مي‌كنم. نشان خواهم داد كه چاپِ تازه حاويِ خطاهاي روشي و بنياديني است كه باعث مي‌شوند چاپِ مولي از نظرِ تصحيح و چاپ اثري‌ ناكام باشد، و از نظرِ فلسفي مهم‌ترين نوآوريِ ساختاريِ ابنِ سينا را ضايع كرده باشد. خواهم گفت كه ديباچه‌ي بلندِ دانشنامه‌ي چاپِ مولي هيچ پيوندي با متنِ كتاب ندارد و از نظرِ پژوهشي نيز چيزي به دانسته‌هاي پژوهشگران پيرامونِ دانشنامه‌ي علايي و فلسفه‌ي ابنِ‌سينا نمي‌افزايد. نتيجه خواهم گرفت كه چاپِ انتشاراتِ مولي هيچ مزيتي بر چاپ‌هاي پيشين، كه به صورتِ چاپي يا ديجيتالي در دسترسِ ابنِ سينا پژوهان قرار دارند، ندارد

Here, I examined the most recent “edition” of Avicenna’s “Dānešnāmeh-ye ʿAlāyī” published by Mawlā Publishing house. With this aim, I provided an overview of the editorial and publishing genealogy of the Dānešnāmeh, and then of Mawlā’s edition. I considered a number of errors and shortcomings exhibited by the latter, whilst acknowledging some of its merits. Identifying certain systematic flaws in the editorial techniques that inform Mawlā’s edition, on the one hand, and a structural mistake that has entirely ruined one of the main philosophical innovations of the Dānešnāmeh, on the other hand, I detected that Mawlā’s “edition” is an unprofessional reprint of the previous editions done by Moʿīn, Meškāt and Bīneš. I observed that the long preface to the text bears no relation to the Dānešnāmeh, and provides scholars with no useful insight into either Avicennan philosophy or the Dānešnāmeh. Concluding that Mawlā’s “edition” is woefully lacking, I suggest that it has no advantage over the previous standard editions.