برآورد نياز آبي و ضريب‌گياهي برنج رقم‌هاي كوهسار و هاشمي در سامانه‌هاي مختلف كشت

پژوهش حاضر با هدف بررسي اثرات مديريت آبياري بر روي مقدار آب مورد نياز مزرعه برنج و ضريب‌گياهي در كشت اول دو رقم هاشمي و كوهسار در شرايط مزرعه در شهرستان محمودآباد در استان مازندران بود. آزمايش به صورت فاكتوريل در قالب طرح بلوك هاي كامل تصادفي در دو سال زراعي 96-1395 و 97-1396 انجام شد. مقدار آب مورد نياز مزرعه (از نشاءكاري تا برداشت) و ضريب‌گياهي اين دو رقم در دو سامانه كشت سنتي غرقابي و مديريت كشت فشرده برنج مورد بررسي قرار گرفت. نتايج نشان داد كه در كشت نخست، مقدار ميانگين دوساله آب مورد نياز مزرعه براي رقم هاي كوهسار و هاشمي در سامانه ي مديريت كشت فشرده ي برنج به ترتيب 534 و 556 و براي سامانه ي سنتي غرقابي 623 و 632 ميلي متر بود. مقدار آب مورد نياز مزرعه در كشت سنتي غرقابي نيز به ميزان 13/1% در سامانه ي مديريت كشت فشرده ي برنج كاهش يافت. مقادير ضريب‌گياهي بر پايه ي تبخير تعرق مرجع از روش تشتك تبخير براي فازهاي سه‌گانه ي رويشي، زايشي و رسيدن، براي سامانه ي سنتي غرقاب در كشت اول براي رقم كوهسار به ترتيب از راست به چپ برابر با (1/14-1/129-0/92) و هاشمي (1/18-1/32-0/92) به‌دست آمد. طبق نتايج به‌دست آمده مي‌توان دريافت كه به‌كارگيري سامانه ي كشت فشرده ي برنج باعث صرفه‌جويي قابل ملاحظه‌اي در مصرف آب شاليزار مي‎شود. لذا با توجه به كمبود آب در كشور، مي‌توان از اين روش به عنوان يكي از راهكارهاي سازگاري با كم آبي در مناطق برنج‌خيز بهره برد.