بررسي نقش سيد محمد فاطمي قمي در تدوين قانون مدني ايران

زمينه و هدف: قـانون مـدني ايـران بـعنوان يكي از مـاندگـارترين قوانين موثر در نظام حقوقي ايران حاصل تلاش دامنه­ دار تدوين­ كنندگاني است كه از دانش و تجربه عميق فقهي و حقوقي بهره­ مند بودند. در اين ميان بررسي نقش فقيه و قاضي مجربي چون سيدمحمد فاطمي قمي بعنوان يكي از موثرترين نويسندگان قانون مدني مي­تواند ضمن تبين مباني تاريخي و حقوقي اين قانون به كشف زواياي ناروشن تاريخ حقوق مدني ايران نيز مدد رساند.  مواد و روش‏ ها: با رويكرد توصيفي تحليلي از كليه مكتوبات و رسائل و سخنراني­ ها و مقالاتي كه در اين باره از نويسندگان قانون مدني وجود دارد جهت كشف و تبيين موضوع استفاده مي­ شود. يافته‌ها: پيش­نويس كتاب اول قانون مدني ايران از يك دهه قبل از تصويب آن در چند نوبت توسط سيد محمد فاطمي قمي تدوين و در جلسات گوناگون ارائه گرديده است و النهايه همين پيش­نويس مبناي تصويب نهايي در كميسيون تدوين قانون مدني و مجلس شوراي ملي قرار گرفته است. نتيجه‌گيري: بر مبناي پژوهش در اسناد و مدارك موجود به نظر مي­ رسد كوشش­ هاي علمي و تجربي فاطمي قمي در دو دهه پس از انقلاب مشروطه كه به تدوين پيش­نويس­ هاي مكرر از قانون مدني توسط وي انجاميده است، در تدوين نهايي كتاب اول قانون مدني در كميسيون تدوين اين قانون در سال 1307 نقش ممتاز و منحصر بفردي داشته كه پس از تصويب مجلس جامه قانون مدون به خود گرفته است.