پژوهشي در اوضاع اجتماعي ـ مذهبي خراسان در قرن نهم هجري بر مبناي كتاب «نصايح شاهرخي»

نصايح شاهرخي، از تأليفات جلال قائني، در زمرۀ متوني است كه با عنوان اندرزنامه از آنها ياد مي‌شود. مؤلف كتاب، كه خود فقيه و واعظي برجسته در هرات قرن نهم بوده، اين كتاب را به شاهرخ تيموري تقديم كرده و در آن ضمن اندرز و نصيحت به سلطان وقت، آگاهي‌هاي دست اولي از پاره‌اي ويژگي‌هاي اجتماعي ـ مذهبي زمان خود ارائه كرده است. دو موضوع مهم در اين اثر، كه مقالۀ حاضر به آن مي پردازد، عبارتند از: مشكلات مربوط به انواع مختلف ماليات تحميل‌شده بر مردم و ظلم و تعدي محصلان مالياتي حكومت تيموريان؛ و ديگري، تكاپوهاي مذهبي گروه‌هاي مختلف، خصوصاً اسماعيليه در زادگاه مؤلف، يعني منطقۀ قهستان.