شناسايي موانع استفاده از فناوري اطلاعات و ارتباطات در فعاليت‌هاي آموزشي دانشجويان (مطالعه موردي دانشگاه اروميه)

هدف: هدف پژوهش حاضر شناسايي موانع استفاده از فناوري اطلاعات و ارتباطات در فعاليت‌هاي آموزشي دانشجويان دانشگاه اروميه مي‌باشد. روش‌شناسي: اين پژوهش به روش تركيبي از نوع راهبرد اكتشافي متوالي انجام شده است. در مرحله كيفي از روش تحليل محتواي عرفي و در مرحله كمّي از روش تحقيق پيمايشي (اكتشاف تركيبي) از نوع توصيفي استفاده گرديد. جامعه آماري پژوهش نيز كليه دانشجويان مقطع كارشناسي و كارشناسي ارشد دانشگاه اروميه در سال تحصيلي 99-1398بودند (13209 نفر). در مرحله كيفي40 نفر به صورت هدفمند جهت انجام مصاحبه عميق انتخاب شدند و مصاحبه‌ها تا مرحله اشباع ادامه يافت. در بخش كمّي، از روش نمونه‌گيري تصادفي ساده استفاده شد، و با استفاده از جدول مورگان 375 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوري داده‌ها در بخش كيفي مصاحبه و در بخش كمّي پرسشنامه محقق‌ساخته بود. براي تجزيه و تحليل داده‌ها در بخش كيفي، كدگذاري باز و محوري با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA و در بخش كمّي آزمون تي تك نمونه‌اي و آزمون فريدمن با استفاده از نرم‌افزار SPSS 25 انجام شد. روايي صوري و محتوايي پرسش‌نامه مورد تاييد محققان و متخصصان قرار گرفت. پايايي پرسش‌نامه از طريق ضريب آلفاي كرونباخ 0.90 برآورد گرديد. نتايج: در بخش كيفي 55 مفهوم اوليه، هجده مقوله فرعي و چهار مقوله كلي استخراج گرديد كه عبارتند از: 1) موانع فردي (مهارت و دانش انگيزش و نگرش)، 2) موانع اقتصادي (منابع مالي هزينه مهارت‌آموزي تهيه سخت‌افزار و نرم‌افزار)، 3) موانع فرهنگي و آموزشي (نگرش جامعه به فناوري نيروي متخصص ضعف و دانش نظري اساتيد ديدگاه اساتيد نسبت به فناوري اطلاعات و ارتباطات ) و 4) موانع زيرساختي فني (دسترسي محدود به فناوري فضاي كلاس و دانشگاه امكانات و تجهيزات فناوري). در بخش كمّي موانع فردي، موانع اقتصادي، موانع فرهنگي آموزشي و موانع زيرساختي فني، موانع اصلي در استفاده از فناوري اطلاعات و ارتباطات در فعاليت‌هاي آموزشي دانشجويان دانشگاه اروميه هستند. در اين ميان موانع فني و زيرساختي مهم‌ترين و موانع اقتصادي كم اهميت‌ترين موانعي بودند كه از سوي مصاحبه شوندگان مطرح شد. نتيجه‌گيري:با توجه به نتايج بدست آمده، موانع فني و زيرساختي مهم‌ترين، با اهميت‌ترين و پرتكرارترين موانع استفاده از فناوري اطلاعات و ارتباطات در فعاليت‌هاي آموزشي دانشجويان دانشگاه اروميه هستند، بنابراين، ضروري است مسئولين دانشگاه به دنبال حل اين موانع باشند.