مناسبات عقل و دين در انديشه نومعتزله و كلام جديد

كلام جديد در زمره علوم عقلي است كه نقش مهمي در دفاع از مباحث اعتقادي و ديني دارد. جريان اعتزال نيز يكي از فرقه‌هاي خردورز كلامي است كه در سده دوم پيدايش اسلام شكل گرفت و تا اواخر قرن چهارم فعال بود، اما در تطور تاريخ كم‌كم فروغش را از دست داد و با حمله مغولان در قرن هفتم افول كرد. در دو سده اخير، نومعتزله خردورزي معتزله كهن را احيا كردند و بنيادهاي فكري و اعتقادي معتزله با رويكرد جديد عقل‌گرايي در مباني ديني در حال توسعه و انتشار است. كلام جديد (مسائل جديد كلامي) در روش استنباط با معتزله و نومعتزله همگرا است. پژوهش پيش رو با جمع‌آوري داده‌هاي كتاب‌خانه‌اي و تحليل و توصيف آنها در مقام دست‌يابي به پاسخي براي اين پرسش است كه مسائل جديد كلامي، خصوصاً رابطه عقل و دين، چه اعتبار و جايگاهي در معتزله و نومعتزليان دارد.