ارزيابي تنوع ژنتيكي جمعيت هاي زنبورعسل ايراني (Apis mellifera meda) براساس آناليزهاي نشانگر PCR-RFLP

Genetic diversity evaluation of Iranian honeybee (Apis mellifera meda) populations based on PCR-RFLP marker analyses

امروزه، تكنيك­هاي متفاوتي براي ارزيابي تنوع ژنتيكي در حشرات استفاده مي­شود. با توجه به اهميت مطالعه تنوع ژنتيكي و ساختار ژنتيك جمعيت در حفاظت گونه­ها، تنوع ژنتيكي زنبورعسل ايراني جمع آوري شده از 20 استان كشور به كمك نشانگرPCR-RFLP بررسي شد. تعداد 300 نمونه زنبور كارگر جوان از مناطق مختلف كشور جمع آوري و استخراج DNA از قسمت­هاي سر و قفسه­سينه آنها با استفاده از روش Salting-out با اندكي تغييرات انجام شد. در اين مطالعه از آناليزهاي نشانگر PCR-RFLP نواحي DNA ميتوكندريايي (ژن­هاي COI و 16S rDNA) استفاده و هر كدام از اين ژن­ها با استفاده از چهار آنزيم برشي مورد هضم آنزيمي قرار گرفتند. نتايج حاصل از آناليزهاي اين نشانگر، تنوع ژنتيكي خيلي پاييني را در جمعيت­هاي زنبورعسل مورد مطالعه نشان داد. ميزان هتروزايگوسيتي مشاهده شده و مورد انتظار، شاخص شانون، تعداد آلل مشاهده شده و موثر و تنوع ژني در اكثر جمعيت­ها صفر بود. نتايج تجزيه كلاستر نشان داد كه نمونه­هاي زنبورعسل مورد مطالعه بصورت پراكنده در سرتاسر شاخه­ها توزيع و در هم ادغام شده­اند و هيچ كدام به تنهايي جمعيت مجزايي را تشكيل نداده­اند كه ميتواند به دليل ماهيت نشانگر PCR-RFLP، چندشكلي آنزيمي پايين، سيستم توليدمثلي هاپلوديپلوئيدي زنبورعسل، فعاليت­هاي انساني، خريد و فروش ملكه و كندو بين زنبورداران و داشتن مناطق كوچ و قشلاق- ييلاق مشترك باشد. در نتيجه، با توجه به نتايج مطالعه حاضر و عدم مطابقت آن با تحقيقات قبلي، بهرهگيري از نشانگر PCR-RFLP براي مطالعات آينده جهت بررسي تنوع ژنتيكي جمعيت­هاي زنبورعسل پيشنهاد نمي­گردد.