مقايسه اثربخشي شناخت درماني مبتني بر ذهن آگاهي و بازي درماني شناختي-رفتاري بر ادراك زمان كودكان مبتلا به نقص توجه - بيش فعالي

A Comparison of the Effectiveness of Mindfulness-Based Cognitive Therapy and Cognitive-Behavioral Play Therapy in Improving the Time Perception of Children with Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD)

هدف: هدف اين پژوهش تعيين اثربخشي شناخت درماني مبتني بر ذهن آگاهي و بازي درماني شناختي رفتاري بر ادراك زمان كودكان مبتلا به نقص توجه- بيش فعالي بود. روش پژوهش: پژوهش حاضر نيمه تجربي با طرح پيش آزمون و پس آزمون و گروه گواه با پيگيري دو ماهه بود و جامعه اماري شامل كليه افراد مراجعه كننده به كلينيك توانبخشي شايان در سال 99-1398 بود. تعداد 59 نفر به روش نمونه گيري در دسترس انتخاب و بصورت گمارش تصادفي در دو گروه آزمايشي و گواه قرار گرفتند. شركت كنندگان با پرسشنامه فرم كوتاه و تجديد نظر شده مقياس درجه بندي كانرز (1960) و آزمون بازتوليد زمان نظري، ميرلو و اسدزاده (1390) مورد ارزيابي قرار گرفتند. گروه آزمايش شناخت درماني مبتني بر ذهن آگاهي جكسون (2018) و گروه آزمايشي بازي درماني شناختي-رفتاري جعفري و همكاران (2002) در دوازده جلسه و هفته اي دوبار مورد درمان قرار گرفتند. داده ها با استفاده از واريانس اندازه‌هاي مكرر تحليل شد. يافته ها: نتايج نشان داد بين ميانگين نمرات ادراك زمان كوتاه (0/001=F=4/01, P) در دو گروه آزمايشي تفاوت معني داري وجود دارد و تفاوت در گروه شناخت درماني مبتني بر ذهن آگاهي در پس آزمون نسبت به مرحله پيش آزمون و در مقايسه با بازي درماني شناختي رفتاري بطور معناداري بيشتر است و نيز بين ميانگين نمرات ادراك زمان بلند (0/001=F=13/45, P) در دو گروه آزمايشي تفاوت معني داري وجود دارد و تفاوت در گروه شناخت درماني مبتني بر ذهن آگاهي در پس آزمون نسبت به مرحله پيش آزمون و در مقايسه با بازي درماني شناختي رفتاري بيشتر است و بهبود نمرات بيشتري در آزمودني ها ديده مي‌شود و اين تفاوت از نظر آماري نيز معنادار بوده است (0/01=P). نتيجه‌گيري: با توجه به تاثير معني دار شناخت درماني مبتني بر ذهن آگاهي و بازي درماني شناختي رفتاري بر ادراك زمان كودكان مبتلا به نقص توجه- بيش فعالي، پيشنهاد مي شود از اين دو روش در جهت افزايش سلامت اين كودكان بهره برده شود.

Aim: The present study aimed to determine the effectiveness of mindfulness-based cognitive therapy and cognitive-behavioral play therapy in improving the time perception of children with attention deficit hyperactivity disorder (ADHD). Methods: The present study was quasi-experimental with a pretest-posttest design, and a control group with a two-month follow-up. The statistical population consisted of all people who visited Shayan Rehabilitation Clinic in 2019-2020. A total of 59 individuals were selected by a convenience sampling method and were randomly assigned to experimental and control groups. Participants were evaluated with the Conners rating scale- short-revised form (1960), and the theoretical time reproduction test by Mirlou and Asadzadeh (2011). The experimental group received Jackson Mindfulness-based Cognitive Therapy (2018), and another experimental group received Cognitive-Behavioral Play Therapy by Jafari et al. (2002) in twelve sessions twice a week. Data were analyzed using the repeated-measures analysis of variance. Results: The results indicated that the mean scores of short time perception (F=4.01, P=0.001) were significantly different between the two experimental groups, and the difference in the mindfulness-based cognitive therapy group in the post-test was significantly higher than the pre-test and the cognitive-behavioral play therapy, and there was also a significant difference between mean scores of long time perception (F=13.45, P=0.001) in the two experimental groups. The difference in the mindfulness-based cognitive therapy group in the post-test was greater than the pre-test and the cognitive-behavioral play therapy, and there was a better improvement in the participants, and the difference was also statistically significant (P=0.01). Conclusion: Given the significant effect of mindfulness-based cognitive therapy, and cognitive-behavioral play therapy on time perception of children with attention deficit hyperactivity disorder, it is suggested using these two methods to increase the children's health.