اعتماد بيماران به طبّ مكمّل و جايگزين: روايت‌پژوهي

اعتماد بيماران به پزشكان و نظام درمان يكي از موضوعات اساسي در پژوهش‌هاي جامعه‌شناسي پزشكي در دو دهۀ اخير است. با گسترش پرشتاب تقاضا براي دريافت خدمات طب مكمل و جايگزين در سطح جهاني، مطالعات پژوهشي فراواني پيرامون اين مسئله صورت گرفته كه زمينه‌ها و علل اعتماد به اين طب‌ها را مورد بررسي قرار داده است. در ايران نيز روند مشابهي در اقبال به اقسام طب‌هاي مكمل و جايگزين تجربه مي‌شود كه در خور پژوهش‌هاي جامعه‌شناسانه است. پژوهش حاضر با بهره‌گيري از روش روايت‌پژوهي و انجام بيست و نه مصاحبۀ روايي با بيماراني كه تجربۀ درمان با طب‌هاي جايگزين را داشته‌اند، به اين سؤال پاسخ مي‌دهد كه در روايت تجربۀ بيماري، اعتماد به نظام درماني جايگزين چگونه شكل مي‌گيرد و چه سنخ‌هايي از آن قابل شناسايي است. بدين منظور با بهره‌گيري از آراي گيدنز، چالش اعتماد به طب مدرن به مثابه نظام كارشناسي و بازسازي اعتماد به نظام درماني جايگزين مورد بررسي قرار گرفته، و در نهايت، با تحليل تماتيك يافته‌هاي پژوهش، پنج سنخِ «اعتماد تدريجي»، «اعتماد نهادي»، «اعتماد مبتني بر درمانگر»، «اعتماد معرفت‌شناختي»، و «اعتماد مبتني بر تجربۀ زيستۀ ديگران» از يكديگر متمايز شده ‌است. همچنين برساخت طب جايگزين به مثابه «طب بي آسيب» و «طب آسان» به عنوان زمينه‌هاي مؤيد اعتماد به طب مكمل و جايگزين مورد توجه قرار گرفته است.