مدل‌سازي عمليات جانب دريا و انتخاب الگوريتم فراابتكاري حل آن

در سال‌هاي اخير با رشد روزافزون دو پديده جهاني‌شدن اقتصاد و تسهيل حمل‌ونقل كالا در درياها، اهميت حمل‌ونقل دريايي بيشتر از گذشته شده است. ازآنجاكه بندرها مراكز مهمي در شبكه حمل‌ونقل دريايي محسوب مي‌شوند و تأثير مستقيمي بر فرايند حمل‌ونقل دريايي مي‌گذارند و اهميت برنامه‌ريزي عمليات بندر، به‌گونه‌اي كه كم‌ترين هزينه را براي بندر داشته باشد، بيش‌ازپيش شده است. دسته‌اي از مسائلِ برنامه‌ريزيِ بندرها كه موردتوجه مقاله‌ها و پژوهش‌هاي زيادي قرارگرفته است، مسائل عمليات جانب دريا است. عمليات جانب دريا شامل سه مسئله تخصيص پهلوگاه، تخصيص جرثقيل اسكله و برنامه‌ريزي جرثقيل اسكله مي‌شود. اين مقاله قصد دارد به مدل‌سازي ادغامي و حل اين سه مسئله بپردازد تا يك برنامه بهينه براي عمليات جانب دريا تهيه شود. اين مقاله از الگوريتم ابتكاري برنامه‌ريزي پويا براي حل مسئله برنامه‌ريزي جرثقيل اسكله و 5 الگوريتم فراابتكاري (GA, PSO, ACO, ICO, TS) براي حل مسئله تخصيص پهلوگاه و جرثقيل اسكله استفاده مي‌كند و در نهايت به مقايسه عملكرد اين الگوريتم‌ها مي‌پردازد. نتايج عددي اين مقاله پاسخ‌هاي بهتر الگوريتم ژنتيك نسبت به ساير الگوريتم‌هاي فراابتكاري پيشنهادي را نشان مي‌دهد (در پايانه اول 0.36 درصد و در پايانه دوم 0.65 درصد از بهترين پاسخ يافت شده بين 5 الگوريتم پيشنهادي فاصله دارد). براي اعتبارسنجي نتايج اين مقاله از داده‌هاي دو پايانه كانتينري بندر شهيد رجايي استفاده شده است.