تبيين رابطه نفس و بدن: رهيافتي جهت درك رابطه خدا و انسان مبتني بر اصل امكان فقري و بسيط الحقيقه كل الاشياء

ازجمله مباحث مهم حكمت متعاليه «چگونگي ارتباط نفس و بدن» است كه صدرالمتألهين با نوآوري در نحوه تبيين «امكان فقري» و «عين‌الربط بودن معلول» و نيز با نگاه متعالي خويش در «قاعده بسيط الحقيقه» به اثبات «عينيت نفس و بدن» پرداخته، و با همين نگرش به يكي ديگر از اصلي‌ترين پرسش‌ها يعني چگونگي ارتباط خدا و انسان در حيطه اعمال و افعال پاسخ داده است. براساس مباني صدرايي همان‌طور كه قوا و بدن وجود منحاز و مستقلي ندارند و قوا و افعالش معلول نفس‌اند، از اين رهگذر به نحوه فاعليت افعال انسان (كه معلول و ممكني از ممكنات و عين‌الربط به وجود حضرت حق است و وجودش تطور و تشأني از وجود خدا محسوب مي‌شود) مي‌توان رهنمون گشت، و بدين مهم دست يافت كه فاعليت انسان نه‌تنها مستقل نبوده، بلكه حتي نقش وسايط هم نخواهد داشت و فقط مصحح قابليت قابل براي فيض صادر از فياض علي‌الاطلاق بوده و فاعليت حقيقي تنها از آن خداوند است. در پرتو همين نگاه پرسش‌هاي فرعي موجود در آياتي همچون «ومارميت اذ رميت» پاسخ داده مي‌شود.