تحليل و بررسي «وراي طور عقل» در ديدگاه محي الدين ابن عربي

“Beyond all reason” in View of Mohi-al-Din Arabi

بحث از وراي طور عقل از مباحث قديمي در شناخت‌شناسي است. عارفان مشهودات خود را بالاتر از حد ذهن طبيعي و عقل بشري مي‌دانند. اين‌گونه معارف معمولاً يا قابل تأويل و در نهايت عقل‌پذير تلقي مي‌شوند و يا عقل ستيز. در اين مقاله پس از نقل نظراتي كه در اين ‌باره وجود دارد؛ با بررسي حقايق و معارفي كه محيي‌الدين عربي وراي طور عقل مي‌داند مشخص مي‌شود بخشي از حقايق عرفاني در مراحلي بالاتر از عالم عقل و جبروت به‌دست مي‌آيد كه اصولاً از حوزه تصورات و تصديقات عقلي خارج است و در حيطه‌اي از واقعيت الهي قرار دارد كه كثرت در آنجا راهي ندارد، ازطرف‌ديگر عوالم ماسوي‌الله از ديد محيي‌الدين‌عربي اصولاً خيالي و غيرثابت مي‌باشد و از جانب سوم لازمه رسيدن به ماوراي عقل وارد شدن در احوال سكر و فنا است كه در اين حالات عقل و عاقلي مطرح نيست. در اينجا خود عقل است كه به قضاوت نشسته، البته عقلي قدسي و كاملاً انتزاعي.

no abstract