بررسي پيوند آواشناسي و معناشناسي در موسيقي آوازي بر مبناي مقايسه‌ي آوازهاي دشتي و ماهور رديف آوازي عبدالله دوامي: رويكردي زبان‌شناختي

اين مقاله به بررسي رابطه‌ي عناصر آوايي و معنا در موسيقي آوازي از منظري زبان‌شناختي، بر مبناي مقايسه ي دو نمونه آواز دشتي و ماهور برگرفته از رديف آوازي استاد عبدالله دوامي پرداخته است. هدف از اين پژوهش تشخيص عناصر آوايي (توليدي) تأثيرگذار و چگونگي استفاده از آن‌ها در زنجيره ي آوايي آوازها باهدف انتقال هرچه بهتر حس هر آواز و مضامين اشعار استفاده‌شده در ساختمان گوشه هاست. در اينجا مشخصه هاي آوايي توليدي مانند زيروبمي، كشش، وزن و عناصري مانند سكوت و نوع هجا را در هر آواز مورد بررسي قرار داده ايم. نتايج نشان داد كه ساختمان آوايي گوشه ها، همانند ساختمان آوايي جمله ها در زبان، از الگوهايي ثابت و از پيش تعيين‌شده تبعيت مي كنند و رخداد عناصر آوايي، با كيفيتي خاص و در جايگاه هاي تعيين‌شده در ساختار ملوديك گوشه، باعث انتقال و برانگيختن حس و معناي خاص در شنونده و تقويت مضامين شعري مي شوند؛ به‌طوري‌كه آواز دشتي در مقايسه با آواز ماهور با استفاده ي بيشتر از زيروبمي افتان، حفظ روند زيروبمي در گستره ي هجا، استفاده چشمگيرتر از عنصر سكوت و تمايل به استفاده از سكوت هاي طولاني تر، بهره بردن فراوان از كشش واكه اي، سرعت پايين تر ملودي گوشه ها و درنتيجه وزن و ريتم كندتر گوشه ها حس اندوه را به شنونده القاء مي كند.