قبض و بسط بتوارگي كالايي، مصرف گرايي و مصرف شهري در شهرهاي مياني (نمونه مطالعه: رشت و قزوين)

چندپارگي شهري، گسيختگي، افتراق شهري و قطبي شدن، نتيجه بتوارگي كالايي، مصرف‌زدگي و مصرف اراضي شهر مي‌باشد. در ايران نيز، با غلبه اقتصاد متكي بر خدمات و پيامدهاي رقابت‌هاي فرساينده شهري و منطقه‌اي، اين جريان سلطه يافته و مصرف اراضي در فرايندي از اشغال، انحلال، بازسازي و ادغام را موجب مي شود. لذا مسئله نظري و تجربي اين مقاله تمركز بر مصرف‌گرايي شهري در شهرهاي مياني ايران است. چون در متون شهرسازي رابطه ميان فرهنگ مصرفي و مصرف شهري هنوز تبيين روشني ندارد، هدف پژوهش تبيين و ارائه مدل تحليلي براي سنجش اين رابطه است و روش آن از حيث هدف كاربردي و تبييني است. با تكيه بر مدل فضايي شهر مصرفيِ حاصل از تحليل عاملي اكتشافي (9 عامل با 40 متغير)، شهرهاي رشت و قزوين مورد مقايسه تطبيقي قرارگرفته‌اند. تثبيت مدل به كمك تحليل عاملي تاييدي منتج به مدلي با 7 متغير مكنون مرتبه اول و به ترتيب 42 متغير مكنون مرتبه دوم براي رشت و 22 مورد براي قزوين گرديد. نتايج نشان مي دهد هردو نمونه، شهري مصرفي بوده و بازنمودهاي فضايي فرهنگ مصرفي، حداقل در 4 مولفه مشهود است؛ تفاوت‌هاي به دست آمده، تبيين كننده تفاوت‌هاي فرهنگي و جغرافيايي اين دو شهر از حيث مصرف‌گرايي شهري است.