تحليل مقدماتي فرهنگ هاي سفالي عصر آهن شمال شرق ايران مطالعه موردي: محوطه حصار عمراني دشت گناباد

مطالعه و بازسازي زواياي گوناگون فرهنگ عصر آهن شمالشرق ايران و خراسان بر اساس مطالعات تطبيقي و فرامنطقه اي از مهم‌ترين مباحث فعلي عصر آهن ايران است. در شرايط فعلي مولفه ها و ويژگيهاي عصر آهن شمالشرق با تمركز بر خراسان بدليل كمبود مطالعات، تا حدودي ناشناخته و مبهم باقي مانده است. پيش از اين شواهد بسيار كمي از فرهنگهاي اين دوره در خراسان از بررسي هاي اندك و پراكنده بدست آمده كه قرابت فرهنگي با فرهنگ ياز و داهستان در آسياي‌مركزي را نشان مي دهند. در دشت گناباد كه در جنوب خراسان واقع شده و به قهستان محدود ميشود محوطه حصار عمراني مي‌تواند اطلاعاتي اوليه از عصر آهن ارائه دهد. در اين پژوهش با رويكرد بررسي سطحي روشمند مواد فرهنگي نمونه برداري شده و در رويكردي تطبيقي فرهنگ و سنت‌هاي سفالي آن تبيين شده است. نتايج مطالعات نشان مي‌دهد كه حصار عمراني قرابت معناداري با فرهنگ ياز دارد به نحوي كه در سه دوره عصر آهن قديم، مياني و جديد كه هم افق با ياز I تا III هستند، پويايي استقراري داشته است. سفال‌هاي دست ساز منقوش عصر آهن قديم، در كنار سفال‌هاي چرخ ساز ساده دوره‌هاي مياني و جديد عصر آهن در كنار نوع استقرار و ويژگيهاي زمينسيماي آن در چهارچوب فرهنگ هاي جنوب غربي آسياي‌مركزي نشان از اجتماعات انساني با الگويي استقراري و اجتماعي مشابه با فرهنگ ياز (Yaz) دارد.

no abstract