اثربخشي آموزش جهت يابي و حركت بر افزايش خودكارآمدي و ابراز وجود دانش آموزان با آسيب بينايي

The effectiveness of orientation and movement education on increasing self-efficacy and self-expressing of visually impaired students

هدف: پژوهش حاضر به منظور بررسي اثربخشي آموزش جهت يابي و حركت بر افزايش خودكارآمدي و ابراز وجود كودكان و دانش آموزان با آسيب بينايي انجام شده است. روش: اين پژوهش از نوع شبه آزمايشي با پيش آزمون و پس آزمون با گروه كنترل بود. جامعه آماري شامل دانش آموزان با آسيب بينايي مشغول به تحصيل در سال تحصيلي 1397 - 1398 بود كه از بين آنان 26 دانش آموز پسر با آسيب بينايي حجم نمونه آماري پژوهش را تشكيل داد كه در دو گروه گواه ( 13 نفر) و آزمايشي (13 نفر) مورد بررسي قرار گرفتند. براي بررسي خودكارآمدي و ابراز وجود به ترتيب از مقياس خودكارآمدي شرر(1982) و پرسشنامه ابراز وجود گمبريل وريچي (1982) استفاده شد. آموزش جهت يابي و حركت نيز با استفاده از كتاب راهنماي جهت يابي و تحرك سازمان آموزش و پرورش استثنايي در 8 جلسه صورت گرفت. براي تحليل نتايج از آمار توصيفي و سپس تحليل كواريانس چندمتغيره (MANCOVA) استفاده شد. يافته ها: يافته ها نشان داد كه برنامه ي جهت يابي و حركت موجب افزايش خودكارآمدي گروه آزمايشي در مقابل گروه گواه شد. اين برنامه همچنين موجب افزايش ابراز وجود گروه آزمايشي در مقابل گروه گواه شد و مهارت هاي جهت يابي و حركت به طور چشمگيري در گروه آزمايشي نسبت به گروه گواه بهبود يافت. نتيجه گيري: نتايج پژوهش نشان داد، با آموزش جهت يابي و حركت مي توان خودكارآمدي و ابراز وجود كودكان و دانش آموزان با آسيب بينايي را افزايش داد و به بهبود شرايط زندگي آنها كمك كرد.

Purpose: The purpose of this study was to determine the effectiveness of orientation and mobility education on increasing self-efficacy and self-expression of visually impaired students. The research method was quasi-experimental with pre-test and post-test. Method: The sample size consisted of 26 students with visually impaired in the academic year of 2018-2019. The sample group was divided in two groups of control (13) and experimental (13). Self-efficacy and self-expression were evaluated by Sherer’s Self-efficacy Scale (1982) and Gambler-Verichi’s Expression Questionnaire (1982). Orientation and Mobility teaching was conducted through “Guidebook for Orientation & Mobility” printed by Exceptional Education Organization, in eight sessions. To analyze the results, descriptive statistics and then multivariate covariance analysis (MANCOVA) were used. Results: The results indicated that Orientation and Mobility (O&M) program increased self-efficacy in the experimental group versus the control group. The O&M program also increased self-expression of the test group against the control group. O&M skills were significantly improved in the experimental group compared to the control group. Conclusion: The results of this study showed that teaching O&M skills to students who are visually impaired, increased their self-efficacy and self-expression and improved their living conditions.