بررسي انتقادي مطالعات قومي از منظر صلح

مطالعات قومي در سطح جهان و ايران در چند دهه اخير رشد و گسترش فراواني داشته است. متناظر با تجربه‌هاي فراوان و پرهزينه‌ي ناشي از مناقشات قومي در سطح نظام بين‌الملل و درون مرزهاي ملي كشورها، در حوزه مطالعات قومي آثار و ادبيات گسترده‌اي خلق و بازتوليد و توزيع گرديده است كه بعضاً از پس‌زمينه‌ها و محتواهاي مطالبه‌جو و ناهمگرا حكايت داشته است. با چنين پيش‌زمينه‌اي اين پژوهش به دنبال پاسخگويي به اين پرسش كليدي است كه دانش مطالعات قومي چه نسبتي با صلح مي‌يابد و آيا درمجموع ادبيات توليدي و علمي اين حوزه توانسته است فضاي اين عرصه را تلطيف نمايد و با مفهوم صلح اعم از صلح در مفهوم كلاسيك و منفي آن و يا صلح در مفهوم مثبت و جديد ارتباط برقرار نمايد؟درحالي‌كه جان‌مايه، جهت‌گيري و برآيند اصلي صلح معطوف به عفو و بخشش، گذشت و ايثار، گفتگو، مذاكره و چانه‌زني، آشتي و سازش، رضايت، نرمش و دوستي و نهايتاً مصالحه است؛ هسته اصلي و روح حاكم بر پژوهش‌هاي قومي، توليد و صورت‌بندي ادبيات «تمايز» و «تفكيك» هويتي است. ادبيات توليدشده در اين دانش با تكيه و تأكيد بر «تنوع» به‌مثابه يك واقعيت؛ «شناسايي و تحقق مطالبات هويت‌هاي متكثر قومي» را وجهه همت خويش قرار داده است و در فضاي متأثر از «رويكرد انتقادي به مدرنيسم» به‌ويژه «نحوه و فرايند دولت ملت‌سازي»، «بدكاركردي‌هاي دولت‌هاي مدرن» و «گسترش ادبيات جهاني‌شدن» به لحاظ معنايي، مفهومي، نظري، رويكردي، روشي و معرفتي در سپهر انديشه ورزي، غلبه گفتماني و بعضاً همدلانه يافته و شايد در رويكردي انتقادي بتوان ادعا كرد كه اين ادبيات در مواردي در پناه طرح عدالت توزيعي و ترميمي، تحركات واگرايانه خشونت‌گرا را با نگاهي همدلانه مورد كنكاش و بررسي قرار مي‌دهد و چه‌بسا نهاد و ساحت دولت – ملت به‌مثابه مهم‌ترين سازه‌ي سياسي بشري را در قالب لفاظي‌هاي آرمان‌گرايانه دچار بحران مشروعيت و هويت ساخته است.پژوهش پيش رو تلاش دارد با بهره‌گيري از روش كيفي – تفهمي به شيوه‌اي اكتشافي و مروري نسبت اين مطالعات را با صلح موردسنجش و ارزيابي قرار دهد كه در نوع خود نوآورانه مي‌نمايد.