تأثير تنظيم‌كنندگان شيميايي و بيولوژيكي pH بر هيستومورفومتري و هيستوپاتولوژي شكمبه، نگاري، كبد و كليه بره‌هاي عربي

The effect of chemical and biological regulators of pH on histomorphometry and histopathology of rumen, reticulum, liver and kidney of Arabi lambs

پژوهش حاضر با هدف بررسي مقايسه‌اي اثر افزودنيهاي تنظيم‌كننده pH شكمبه بر هيستومورفومتري و هيستوپاتولوژي شكمبه و نگاري، كبد و كليه انجام گرفت. در آزمايش حاضر از 12رأس بره‌ نر عربي 1 ± 9 ماهه با وزن زنده‌ي 55/3 ± 95/35 كيلوگرم در مدت 35 روز استفاده شد. تيمارهاي آزمايشي شامل 1- جيره شاهد، 2- جيره شاهد + بافر بيكربنات سديم (بافر)، 3- جيره شاهد + باكتري مگاسفرا السدني و مخمر ساكرومايسيس سرويسيه (باكتري-مخمر) بودند. در پايان آزمايش، پس از ذبح بره‌ها براي مطالعات بافتي، از كبد، كليه‌ها، شكمبه و نگاري نمونه برداري شد و مقاطع بافتي با ضخامت پنج ميكرومتر تهيه شدند. ضخامت كل ديواره نگاري در تيمار شاهد از ساير تيمارها بيشتر بود و نسبت به تيمار دريافت‌كننده بافر معنيدار بود (05/0>P). ضخامت لايه عضلاني در نگاري در تيمار شاهد از ساير تيمارها بيشتر بود و اين اختلاف نسبت به تيمار دريافت‌كننده بافر معنيدار بود (05/0>P). ارتفاع پرز و عمق پرز نگاري در تيمار دريافت‌كننده باكتري-مخمر به طور معنيداري از ساير تيمارها بيشتر بود (05/0>P). ضخامت بافت پوششي شكمبه در تيمارهاي دريافت‌كننده بافر و باكتري–مخمر به طور معنيداري كمتر از تيمار شاهد بود (05/0>P). ارتفاع پرزهاي شكمبه در تيمار شاهد بيشتر از تيمارهاي دريافت‌كننده بافر و باكتري-مخمر بود. نفوذ سلولهاي التهابي در بافتهاي كبد، كليه و دستگاه گوارش مشاهده شد. در مجموع، عوامل تنظيم‌كننده pH در جيره هاي با كنسانتره بالا باعث محافظت بافت‌هاي مورد مطالعه شدند. افزون بر اين، اثر باكتري-مخمر به عنوان تنظيم‌كننده بيولوژيكي با بافر شيميايي قابل رقابت بود.

The aim of this study was to compare the effect of rumen pH-adjusting additives on histomorphometry and histopathology of rumen, reticulum, liver, and kidney. Twelve Arabi male lambs, 9±1 months old and initial body weight of 35.95±3.55 kg were used in a completely randomized design with three treatments and four replicates in 35 days. The experimental treatments consisted of 1- A control diet, 2- Control diet+sodium bicarbonate buffer, 3- Control diet+Megasphaera elsdenii, and Saccharomyces cerevisiae (bacteria-yeast). At the end of the experiment, the lambs were slaughtered and tissue sampls from the liver, kidney, reticulum, and rumen were collected, and the tissue sections with thickness of 5 μm were prepared. The wall thickness of the reticulum in the control treatment was significantly higher than the buffer recipient treatment (P<0.05). Also, the thickness of muscle-layer in the reticulum in the control treatment was more than other treatments and was significantly higher compare to the buffer recipient treatment (P<0.05). Papillae height and Papillae depth of reticulum in the bacteria-yeast recipient treatment were significantly higher than other treatments (P<0.05). In addition, the thickness of rumen epithelial tissue in the buffer and bacteria-yeast recipient treatments was less than the control treatment (P<0.05). The height of rumen papillae in the control treatment was significantly higher than the buffer and bacteria-yeast treatments. Infiltration of inflammatory cells into the liver, kidney and gastrointestinal tissues was observed. In general, pH regulators, in high-concentrate diets protected the tissues, which were studied in the present experiment. In addition, the addition of bacteria-yeast effects as a biological regulator is comparable to the chemical buffer.