تحليل نظام روايي پروتز در داستان داش آكل

در مقالۀ پيشِ‌روي به‏منظور بررسي نظام روايي پروتز در داستان «داش‌آكل» صادق هدايت، ابتدا به تعريف پروتز و كاركردهاي روايي آن پرداخته مي‏شود و در ادامۀ بحث، با بهره‌گيري از همين ديدگاه كه مبتني بر نظريۀ امبرتو اكو است، تأثير آن بر نظام روايي داستان مزبور واكاوي مي‏شود. همچنين اين مسئلۀ مهم تبيين مي‌گردد كه ابژه‏هاي عشق، رجزخواني، دروغ، سوگند، رقابت و وصيت، از طريق كاركردهاي جايگزيني، افزايشي و گستره‏بخشي، قابليت پروتزي مي‌يابد و باعث تغيير نظام روايي داستان مي‌شود. بر‏اساس اين، هدف اصلي پژوهش تبيين شرايط تحول و دگرديسي شخصيت داش‌آكل از يك لايۀ شخصيتي به لايه‌اي ديگر برمبناي سه وجه جايگزيني، افزايشي و گستره‏بخشي است. درواقع در اين مقاله به روش توصيفي ـ تحليلي، وجوه مختلف شخصيت داش‌آكل در ارتباط با فرايند استعاره‌سازي و كاركردهاي سه‏گانۀ مورد نظر اكو بازنمايي مي‌شود. بررسي‏ها نشان مي‏دهد به‏واسطۀ كاركرد پروتزيِ ابژه‏ها، فرايندي كنشي و وجهي از شخصيت اصلي جايگزين فرايند كنشي ديگر و يا وجهي ديگر از آن شخصيت مي‌گردد. همچنين اين كاركردها سبب شد تا شاهد نوعي استحالۀ شخصيت از سطحي‏ترين لايه تا عميق‏ترين و پرمعناترين لايه باشيم.