چشم‌اندازي بر نقش‌آفريني روسيه و تركيه در ليبي؛ از رقابت تا همكاري

گذار از يك سيستم تك قطبي به يك نظام جهاني چندقطبي باعث مي‌شود كه تعداد بيشتري از كشورها درگير جنگ ها و منازعات نيابتي بين قدرت هاي بزرگ و قدرت هاي منطقه اي گردند. برخي از كشورها با به كارگيري سياست خارجي فعالانه در طول منافع قدرت هاي بزرگ حركت خواهند كرد و اين مسأله به آن ها امكان مي دهد تا از منافع رقابت ميان اين قبيل كشورها در بازي قدرت، حداكثر استفاده را برده و استقلال ژئوپليتيكي خود را حفظ كنند. با اين حال، برخي ديگر از كشورها به‌دليل ضعف هاي اقتصادي و سياسي درگير جنگ نيابتي شده و در اين كشورها، منافع قدرت بزرگ بر منافع اين قبيل كشورها تقدم مي يابد و اين مسأله بي ثباتي و حتي جنگ را براي آن ها به‌وجود مي آورد. يكي از مصاديق امروزي اين گزاره، كشور ليبي است كه در حال حاضر به صحنه درگيري و جنگ نيابتي ميان قدرت هاي بزرگ و منطقه اي بدل شده است. سؤال اصلي اين پژوهش آن است كه در محيط جنگ داخلي ليبي دو كشور روسيه و تركيه چه نقشي بازي كرده و به دنبال چه منافعي هستند؟ مقاله آن است كه دو كشور تركيه و روسيه به مثابه دو طرف رقيب در جبهه ليبي، تلاش دارند تا با استفاده از مدل سوريه به توافق و مذاكره براي كسب نفوذ و جايگاه بالاتر در آينده اين كشور دست يابند. در ادامه، پژوهش به اين نتيجه مي‌رسد كه به‌رغم تلاش ها براي توافق و اجراي مدل سوريه، مسأله ليبي با توجه به حضور و نفوذ كشورهاي ديگري چون عربستان سعودي، امارات، مصر و كشورهاي اروپايي، ابعاد پيچيده تري داشته و توافق دو كشور تركيه و روسيه اگرچه مهم به نظر مي رسد؛ اما به نتيجه و راه حلي براي ايجاد ثبات در ليبي ختم نخواهد شد. اين مقاله با روشي توصيفي به جمع‌آوري داده ها پرداخته و درنهايت به تحليل وضعيت پيچيده اين كشور مي‌پردازد.