شناسايي تركيبات مؤثر و اثر ضدباكتريايي عصاره‌هاي الكلي ميوه كاكتوس اپونتيا اينديكا در شرايط برونتني

زمينه و هدف: گياهان دارويي از بزرگ‌ترين ثروت‌هاي كشاورزي هستند. هدف مطالعه حاضر بررسي اثر ضد باكتريايي ميوه اپونتيا اينديكا (Opuntia indica) و شناسايي تركيبات آن بود. روش بررسي: عصاره‌گيري به روش خيساندن در اتانول و متانول و اثر ضد باكتريايي با انتشار چاهك و ميكرودايلوشن با تعيين كمترين غلظت مهاركننده (MIC: Minimum Inhibitory Concentration) و كمترين غلظت كشنده (MBC: Minimum Bactericidal Concentration) بررسي شد. تركيبات عصاره‌ها با كروماتوگرافي گازي با طيف‌سنجي جرمي ارزيابي شد. ميانگين‌ها با آزمون آنووا در سطح معني‌داري كمتر از 5 درصد مقايسه شد. يافته‌ها: غلظت 1000 ميلي‌گرم بر ميلي‌ليتر هر دو عصاره رشد استافيلوكوكوس اورئوس و اشرشياكلاي و همين غلظت عصاره متانولي رشد سودوموناس ائروژينوزا را مهار كرد. ميزان كمترين غلظت مهاركنندگي عصاره متانولي عليه استافيلوكوكوس اورئوس و سودوموناس آئروژينوزا 125 و عليه اشرشياكلاي 250 ميلي‌گرم بر ميلي‌ليتر بود. غلظت‌هاي 250 و 500 ميلي‌گرم بر ميلي‌ليتر عصاره اتانولي استافيلوكوكوس اورئوس و اشرشياكلاي را مهار كرد، اما روي سودوموناس آئروژينوزا مؤثر نبود. ميزان كمترين غلظت كشنده عصاره متانولي عليه استافيلوكوكوس اورئوس و سودوموناس آئروژينوزا 250 و عليه اشرشياكلاي 500 ميلي‌گرم بر ميلي‌ليتر بود. همچنين كمترين غلظت كشنده عصاره اتانولي عليه اشرشياكلاي و استافيلوكوكوس اورئوس 500 ميلي‌گرم بر ميلي‌ليتر بود، اما روي سودوموناس آئروژينوزا مؤثر نبود. بوتينوئيك اسيد، دي‌هيدروكسي پيران، تركيبات استري و پنتادكانتريول در عصاره اتانولي و استيك اسيد، فوران كربوكسي آلدئيد، فوران دي‌اون، اريتروفورانوز، فورفورال، اكسيران، تيران و تركيبات پيرازين در عصاره متانولي شناسايي شدند. نتيجه‌گيري: عصاره متانولي ميوه كاكتوس اپونتيا اينديكا و مواد مؤثر فعال آن براي كنترل عفونت‌هاي انساني پس از انجام آزمايش‌هاي درون‌تني پيشنهاد مي‌شوند.