برساخت انگارۀ هنر ديني معاصر در مجلات تخصصي هنر ديني

در ايران پس از انقلاب اسلامي؛ مطبوعات هنري، بخشي از جريان انديشه‌ورزي تخصصي هنر را برعهده گرفتند. هنر ‏ديني معاصر ‏نيز موضوع اصلي برخي مجلاتي بود كه درصدد برساخت مفاهيم ثانويه‌اي از مفهوم هنر ديني بودند. اين ‏مقاله با توجه به اهميت ‏كاركرد اين مجلات از منظر هنري و مطبوعاتي، سه مجلۀ هنر ديني، رواق هنر و انديشه و عصر ‏آدينه را براي پاسخ به اين پرسش ‏كه از هنر ديني معاصر، چه انگاره‌اي برساخته‌ شد، مطالعه كرده است. با توجه به ‏تعاريف هنر ديني در منظر سنت‌گرايان و ‏حكماي و فقهاي مسلمان، مقاله نسبت مقولات برساخته را با آنها سنجيده است. ‏همچنين در رويكرد نظري از منظر ارتباطي، ‏نسبت جريان انديشه‌ورز مجلات را در باب كاركرد هنر ديني معاصر، با ‏نظريات گلولة جادويي و مخاطب فعال مطالعه نموده است. ‏تحقيق در اين مقاله، به روش تحليل مضامين مجلات مذكور ‏انجام شد. نتايج نشان داد كه اين مطبوعات، مفهومي از هنر ديني ‏معاصر را، قريب به ديدگاه‌هاي نهاد روحانيت در خصوص دين برساختند، ‏در حالي‌كه انديشه‌ورزي بنيادين مبتني بر مبادي سنتي ‏فلسفي و حكمي هنر ديني، قوام و دوام نيافت. ‏در اين پارادايم به هنر از ديدگاهي كاركردگرا نگريسته و هنر، با توجه كامل به سينما، به‌مثابه ابزار، وسيله و رسانه‌اي براي ‏تبليغ ‏دين شناخته شد كه از منظر اثربخشي ارتباط با مخاطبان آن، متكي به نظريۀ گلولة جادويي بوده و نقش فعال ‏مخاطبان در ارتباط ‏با رسانه، ناديده انگاشته شده است. ‏