تحليل آيين قرباني انسان در هند، ايران و بين‌‌النهرين براساس نظريه‌‌هاي قرباني

قرباني، نوعي پيشكش آييني و يكي از جلوه‌‌هاي پرستش است كه در ادواري، از مقاصد بنيادينِ خود منحرف شد؛ تا‌جايي‌‌‌كه انسان‌ها، هم‌‌نوعان‌‌ خود را قرباني مي‌‌كردند. سه تمدنِ هند، ايران و بين‌‌النهرين، از ديرباز مناسبات فرهنگي فراواني داشته‌‌ و از يك‌ديگر تأثيراتي پذيرفته‌‌اند كه يكي از اين موارد، قرباني انسان است. اين پژوهش مي‌‌كوشد به روش توصيفي-تحليلي و با توجه به نظريه‌‌هاي آيين قرباني، به ‌‌بررسي قرباني انسان در اين سه فرهنگ‌‌ بپردازد و به اين پرسش‌‌ها پاسخ دهد كه در تمدن‌‌هاي يادشده، قرباني انسان در چه مواقعي انجام مي‌‌شد و در صورت تأثيرپذيري، اين تأثيرپذيري‌‌ها به چه شيوه‌‌هايي نمودار شده‌است. يافته‌‌هاي پژوهش نشان مي‌‌دهد قرباني انسان، اغلب در مراسم خاص مذهبي و در مواقع حساس به‌‌‌منظور حاصل‌خيزي طبيعت و بلاگرداني انجام مي‌‌گرفت. سه تمدن‌‌ يادشده در آيين‌‌هاي گذر از آتش و امتيازات قرباني‌‌هاي جايگزين، ازجمله: زوگانس، ميرنوروزي و آزادي انسان قرباني، براي مدت كوتاهي از يك‌ديگر تأثير پذيرفته‌‌اند. در تحليل‌‌هاي انجام‌شده نيز در بخش‌‌هاي حاصلخيزي، نظريه‌‌هاي فريزر و تايلور؛ در بخش‌‌ قرباني براي بُت، نظريه‌‌هاي تايلور و بويس؛ در بخش بلاگرداني از شاه، نظريۀ پادشاه الوهي فريزر در بخش غرق‌كردن، نظريه‌‌هاي تايلور و بويس كاربردِ بيشتري دارد.