امنيت در شهر و حقوق شهروندي

حقوق بشر تنها راه ­گشاي عملي انساني است كه نتيجه عمل به آن، صلح در هر دو معني منفي (دوري از جنگ) و مثبت (همكاري) آن خواهد بود. جاري بودن اصول و ارزش هاي حقوق بشري در شهر و تحقق كامل حقوق شهروندي بر طبق اصول و آموزه هاي حقوق بشري به‌عنوان يك الگو و چارچوب رفتاري مدنظر شهروندان و دولت مردان منجر به ايجاد يك جامعه انساني و زندگي شرافتمندانه انسان ها خواهد شد. در اين راه، آموزه امنيت انساني كه به جاي گفتمان دولت ­محور و نگاه امنيتي به تمام مقوله ها و متغيرهاي اجتماعي در ادبيات علوم سياسي و حقوق بين‌الملل وارد گرديد، موجب توجه به انسان و تمام جوانب زندگي وي شده است. در اين مقاله با رويكردي انسان محور به شهر و شهروندانش از دريچه آموزه امنيت انساني نگاه ­شده است. اين­كه با كدام رهيافت امنيت شهروندان تحقق مي يابد؛ رهيافت فضيلت محور (افلاطوني) يا رفاه ­محور (كانتي)، پرسش اصلي پژوهش و فرضيه آن تحقق امنيت شهروندان با رهيافت رفاه ­محور است. چه مفهومي از امنيت مي ­تواند امنيت شهروندان را محقق گرداند؟ پرسش فرعي نخست و در فرض آن تصور شده ­است، كه با رويكرد امنيت انساني و نه تنها امنيت دولت محور، امنيت شهروندان محقق مي شود. پرسش فرعي دوم به تفاوت ميان حقوق بشر با حقوق شهروندي پرداخته ­است و فرضيه آن چنين است كه حقوق بشر به دنبال تحقق حق آزادي ­ها و حقوق اقتصادي انسان ­ها، جداي از تعلقات ملي و تابعيت ها است؛ اما حقوق شهروندي به دنبال تحقق حقوق مذكور در پهنه ملي و گستره كشوري است. هدف پژوهش جلب توجه مخاطبين به آموزه امنيت انساني و بررسي موضوعات شهري از نگاه اين آموزه است. اين پژوهش، كاربردي است و از ابزارهاي جمع آوري اطلاعات از روش هاي كمي، استفاده از داده هاي آماري موجود و از روش كيفي، ابزار مطالعه اسناد و متون مدنظر بهره ­برده است. روش پژوهش، توصيفي است و در عين حال به منظور كشف روابط پديده ها، فرايندها، موضوعات و بررسي عوامل بروز آن ها از روش تحليلي نيز استفاده ­شده است.