چالش‌هاي حقوقي جلوگيري از آلودگي زيست‌محيطي ناشي از آزمايش سلاح‌هاي هسته‌اي در فضاي ماوراي جو

The Legal Challenges of Preventing Environmental Pollution Caused by Nuclear Weapons Testing in Outer Space

آزمايش سلاح‌هاي هسته‌اي در فضا از علل ايجاد آلودگي زيست‌محيطي در فضاي ماوراي جو و به‌تبع آن كرۀ زمين است. مادۀ 9 عهدنامۀ فضاي ماوراي جو (1967) بر جلوگيري از آلودگي محيط‌زيست زمين از طريق ورود مواد فرازميني تصريح كرده است، لكن مادۀ 4 اين عهدنامه فقط استقرار سلاح‌هاي كشتار جمعي در فضا را منع كرده و قاعده‌اي دربارۀ منع آزمايش سلاح‌هاي هسته‌اي ندارد. البته عهدنامۀ منع محدود آزمايش‌ها (1963)، آزمايش هر گونه سلاح هسته‌اي را در فضا منع كرده است، اما فاقد هرگونه مقرراتي براي راستي‌آزمايي است. عهدنامۀ منع جامع آزمايش‌هاي هسته‌اي هم ممنوعيت آزمايش انفجارهاي هسته‌اي در همۀ محيط‌ها را پيش‌بيني كرده، ولي تاكنون لازم‌الاجرا نشده است. اين مقاله با بهره‌مندي از روش توصيفي- تحليلي مبادرت به بررسي تعهدات دولت‌ها طبق اسناد فضايي، محيط‌زيستي و هسته‌اي هنگام انجام آزمايش سلاح هسته‌اي در فضا مي‌كند. با توجه به منافع متفاوت و متنوع كشورهاي داراي توانمندي انجام اين آزمايش‌ها، اصلاح اسناد فضايي موجود قابل تصور نيست. از همين‌ رو به‌نظر مي‌رسد، مي‌توان از شيوۀ اتخاذي در عهدنامۀ قطب جنوب بهره برد و دستورالعمل رفتاري زيست‌محيطي در قالب پروتكل الحاقي لازم‌الاجرا را تدوين و به عهدنامۀ فضاي ماوراي جو ضميمه كرد.

Testing nuclear weapons can be a cause of environmental pollution in the outer space and consequently the Earth. Article 9 of the 1967 Outer Space Treaty stipulates that the environment of the Earth should not be polluted resulting from the introduction of extraterrestrial matter but Article 4 of this treaty only prohibits the deployment of weapons of mass destruction in space and has no rules for banning nuclear weapons testing. Despite the prohibition of nuclear weapons testing in outer space by the 1963 Nuclear Test-Ban Treaty, it lacks verification mechanisms. The Comprehensive Nuclear-Test-Ban Treaty prohibits nuclear testing and nuclear explosions in all environments, but has not yet entered into force. This article by using a descriptive-analytical method analyzes outer space, environmental and nuclear instruments to establish the obligations of states when testing nuclear weapons in the outer space. Given the diverse interests of states capable of conducting these tests, modifying current legal instruments on the outer space is unattainable. Therefore, it seems that the method adopted in the 1959 Antarctic Treaty can be used and an Additional Protocol including environmental behavioral guidelines can be annexed to the Outer Space Treaty .