بررسي تطبيقي هوشمندي نظام طبيعت از منظر علامه طباطبايي و ايت الله مصباح يزدي

مقاله حاضر در صدد بررسي تطبيقي يكي از حقايق قرآني ، هوشمندي نظام طبيعت بر آمده است تا با توجه به نظرات علامه طباطبايي و آيت الله مصباح يزدي با تكيه بر زيرساخت‌هاي آن ها در انديشه عرفاني تفسيري به شرح مصاديق و مباني هوشمندي نظام طبيعت بپردازد. در آن برخي مباني و مصاديق مهم و اساسي همچون تسبيح موجودات ، شهادت و گواهي و حشر آنها بيان شده است با دلايل نقلي، وجود اين صفات در موجودات به اثبات رسيده است. يافته ها و نتايج تحقيق حاكي از اين است كه با صرف نظر از اختلاف جزيي در برخي موارد از نظر علامه طباطبايي و ايت الله مصباح يزدي همه موجودات نظام طبيعت متناسب با درجه وجود ي شان از علم و شعور و نوعي هوشمندي برخوردارند و خداوند را به صورت حقيقي تسبيح مي گويند و گواهي و شهادت مي‌دهند و برخي نيز محشور مي شوند. انسانها شعور و هوشمندي موجودات را درك نمي كنند و اين دليلي بر وجود نداشتن اين ويژگي در آن ها نيست.