بررسي تغييرات فصلي عناصر سنگين رواناب در حوزه آبخيز شهري بجنورد

در پي توسعه فيزيكي شهرها تهيه اطلاعات جامع و تفصيلي از سامانه‌هاي آبخيز شهري و همچنين شرايط حاكم بر چرخه‌ هيدرولوژيك آن از ضرورت‌هاي اجتناب‌ناپذير در مديريت يكپارچه شهري محسوب مي‎شود. آلودگي سيلاب شهري به فلزات سنگين يكي از مهمترين آلودگي‌هاي موجود در رواناب حوزه‌هاي آبخيز شهري است كه خطرات عمده‌اي بر سلامت زيست بوم و شهروندان دارد. در اين مقاله به بررسي تغييرات كيفيت رواناب و مقدار فلزات سنگين سرب، روي و مس موجود در رواناب آبخيز شهري بجنورد در دو بازه زماني پاييز و بهار پرداخته شده است. به اين منظور تعداد 52 نمونه رواناب در طول بازه زماني معين تهيه گرديده و پس از آماده‌سازي نمونه‌ها، با استفاده از دستگاه جذب اتمي، مقدار فلزات سنگين بر حسب ppb اندازه‌گيري گرديد. نتايج نشان داد كه روند كاهش فلزات به ترتيب Zn Cu Pb بوده و از نظر زماني حداكثر ميانگين غلظت فلزات سرب، روي و مس مربوط به پاييز و از نظر مكاني غلظت فلزات در نواحي مسكوني و تجاري و در نمونه‌هاي رواناب معابر و شبكه انهار (FB2) بيشتر بوده است. همچنين نتايج آزمون همبستگي پيرسون حاكي از آن است كه همبستگي مثبت و بالايي بين سرب و مس (0.954=r) در فصل پاييز و بين سرب و روي (0.641=r) در فصل بهار برقرار است. اين همبستگي با استفاده از روش تحليل عاملي و چرخش واريماكس نيز مورد تاييد قرار گرفت.