دولت – ملت در ايران؛ نگرشي سياسي ـ فلسفي

State-Nation in Iran: A Political-Philosophical Approach

ايران معاصر به مثابه جامعه ­اي پيچيده و متحول با گذارهاي فراواني دست به گريبان است، اما به نظر مي ­رسد كه فقدان نظريه ­اي براي ملت و دولت ايراني مهم­ ترين چالش امروز ما باشد. در شرايطي كه جهان و مناسبات آن عميقا متحول شده ­اند، ما محتاج تدوين نظريه­اي براي هويت ملي و دفاع از دولت ـ ملت در مفهوم جديد آن هستيم. فقدان درك ملي و اجماع نسبي بر سر اين مفاهيم اساسي موجب پديدآمدن چالش­ هايي جدي در جامعه ايران شده است. ازيك سو، در فقدان نظريه ­اي مدون درباب هويت ملي گاه عناصري ديگر جاي مفهوم كليدي ملت ـ دولت را گرفته است و گاه دركي سنتي و پيشامدرن از مفهوم مليت ايراني مبنا قرار مي­ گيرد كه به­ رغم اهميت آن براي نيازهاي جهان پيچيده امروز فاقد تناسب و كارايي است. ازسوي ديگر، تاثير برخي ايدئولوژي­ها و نظريه ­هاي سياسي غربي كه بر عناصري مانند قوميت، زبان، نژاد و مانند آن تاكيد دارند و يا مباحث سياست هويت كه به تضعيف هويت ملي مي­ انجامند موجب شده است تا در ذهن و زبان برخي نخبگان و فعالان سياسي مفاهيم و دغدغه­ هايي پديدار شود كه به تضعيف دولت ـ ملت مي­ انجامند. هدف اين نوشته دفاع فلسفي از ايده دولت ـ ملت و هويت ملي ايراني است نه ملي­ گرايي در مقام يك ايدئولوژي. ازهمين روي ازيك سو از برداشتي از ملت دفاع خواهيم كرد كه براساس نظريه ­هاي جديد در فلسفه سياسي مبتني بر تخيل و تصورات اجتماعي است و ازسوي ديگر به نقد و ارزيابي برخي الگوهايي خواهيم پرداخت كه هويت ملي و اهميت آن را نفي و يا تضعيف مي ­كنند.

no abstract.