تعيين ضريب تنش شوري در مراحل مختلف رشد ذرت علوفه‌اي

در اين پژوهش، اثر تنش‌ شوري بر مقدار اجزاءِ تبخيرتعرق ذرت (در مراحل اوليه، توسعه، مياني و پاياني رشد) و در مقياس ميني‌لايسيمتر بررسي شد. تيمارهاي شوري از طريق آب داراي هدايت ‌الكتريكي (S0) 0/5، (S1) 2/1، (S2) 3/5 و (S3) 5/7 دسي زيمنس بر متر اِعمال شد. آزمايش به‌صورت فاكتوريل و در قالب طرح كاملاً تصادفي انجام شد. در كل دوره رشد، از تيمار S0 تا S3، مقادير تبخير تعرق در محدوده (420- 320)، تعرق(285-124) و تبخير (196-135) ميلي‌متر  اندازه‌گيري شد. به‌طوري‌كه در اثر شوري، سهم تعرق گياه (T/ETc) 29% كاهش و سهم تبخير (E/ETc) به همان نسبت افزايش يافت. در مراحل مختلف رشد ذرت نيز واكنش‌هاي مذكور مشاهده شد. از تيمار S0 تا S3، مقادير تبخيرتعرق، تعرق و تبخير به ترتيب در محدوده 79-72، 19-10 و 61-62 ميلي‌متر (در مرحله اوليه)، 202-150، 150-71 و 51-79 ميلي‌متر (در مرحله توسعه)، 124-84، 110-39 و 14-45 ميلي‌متر (در مرحله مياني) و 15-14، 6-4 و 9-10 ميلي‌متر (در مرحله پاياني رشد) اندازه‌گيري شد. بيشترين تا كم‌ترين سهم تعرق گياه به ترتيب متعلق به مراحل توسعه، مياني، اوليه و پاياني رشد بود و در مورد سهم تبخير، مربوط به مراحل اوليه، توسعه، مياني و پاياني رشد بود. در اثر تنش شوري، مقدار عملكرد زيست‌توده خشك ذرت كاهش يافت و مقدار آن در تيمارهاي S0، S1، S2 و S3 به ترتيب برابر با 12942، 12168، 10872 و 8928 كيلوگرم بر هكتار اندازه‌گيري شد. از سوي ديگر، ضرايب تنش تبخيرتعرق (KS)، تعرق (KST) و تبخير (KSE) به ترتيب در بازه 10/76، 10/43 و 11/45 محاسبه شد. با استفاده از ضرايب مذكور مي‌توان در شرايط تنش شوري، مقادير واقعي تبخيرتعرق، تعرق و تبخير را (نسبت به شرايط استاندارد منطقه) برآورد نمود. نيز، با هر دسي زيمنس بر متر افزايش شوري آب، مقادير تبخيرتعرق نسبي و تعرق نسبي به ترتيب 4/7% و 11/1% كاهش و مقدار تبخير نسبي 9% افزايش داشت. و جزءِ تعرق نسبت به تبخيرتعرق، با شيب بيشتري كاهش يافت.