بررسي اعتباري‌بودن علوم انساني از منظر علامه طباطبايي

تعريف علامه طباطبايي از علوم انساني چيست؟ ادعا شده است كه وي علوم انساني را همان علوم اعتباري و عملي مي‌داند. نوشتار حاضر ضمن بررسي معاني اعتباري، با استفاده از روش كتابخانه‌اي در گردآوري اطلاعات و روش توصيفي-تحليلي در استنتاج ديدگاه، ادعاي يادشده را در قالب سه پرسش مورد بررسي قرار داده است. نگارنده بر اين باور است كه نظر علامه در تعريف علوم انساني صريح نيست. آنچه علامه در نظريۀ اعتباريات آورده است ناظر به علوم به معناي آگاهي‌هاي نظام‌مند نيست. در عين حال تلاش شده است ديدگاه ايشان دربارۀ حقيقي يا اعتباري‌بودن رشته‌هاي علمي و همچنين گزاره‌هاي علوم انساني بر اساس دو معناي اعتباري بالمعني ‌الاعم و بالمعني الاخص مورد واكاوي قرار گيرد. تدقيق در سخنان علامه طباطبايي از آن حكايت دارد كه استناد‌دادن اموري مانند اعتباري‌دانستن همۀ علوم غربي، علم‌شدگي همۀ علوم به تصالح خبرگان، اعتباري‌نبودن علوم عملي و منحصردانستن آن در علوم قراردادي و اعتباري‌دانستن علومي مانند اخلاق و حقوق به علامه با چالش جدي مواجه است.