تحليل پديده مجرمانه ديپ فيك ها (جعل هاي رايانه اي پيچيده) با نگاهي به سياست كيفري ايران و چالش هاي حقوق بشري

زمينه و هدف: ديپ فيك‌ها يا جعل‌هاي پيچيده رايانه‌اي يكي از دستاوردهاي اخير جامعه بشري هستند. اين پديده به افراد اجازه مي‌دهد تا فيلم‌ها، تصاوير و صوت‌هايي غيرواقعي را با اهداف و كاركردهاي متنوع خلق كنند. برخي از اين كاركردهاي آن بخشي از حيات اجتماعي جامعه را تشكيل مي‌دهند؛ اما سوءاستفاده‌هاي متعددي از آن نيز قابل تصور است. همين مسأله چالش‌هايي را در رابطه با نوع واكنش كيفري نسبت به آن ايجاد مي‌كند. روش: پژوهش حاضر با روش توصيفي و تحليلي انجام شده است. يافته‌ها و نتايج: معاهدات حقوق بشري معيارهايي را معرفي مي‌كنند كه دولت‌ها بايد در اتخاذ هر اقدام حمايتي از حقوق و آزادي‌هاي بشري مد نظر قرار دهند. اين معيارها در مورد ديپ فيك‌ها نيز بايد در نظر گرفته شود. با اين وجود جديد بودن فناوري ساخت و همين طور كاركردهاي متنوع آن باعث شده تا مرزهاي دقيق ميان مصاديق مجرمانه و مجاز آن نامشخص باشد. در اين پژوهش نتيجه گرفته شده است كه اولاً در نظام حقوقي ايران جرم‌انگاري مشخصي براي اين دست از جعل‌ها انجام نشده است و دوماً علي‌رغم اينكه بسياري از مصاديق آن تحت پوشش برخي از جرايم قرار مي‌گيرد، نظام كيفري ايران با واقعيت ها و الزامات خاص اين پديده هم‌خواني ندارد.