مولفه‌هاي فلسفي صد‌رالمتالهين شيرازي در اثبات عقلاني معاد جسماني

Mulla Sadra’s Philosophical Constituents in His Proof for Bodily Resurrection

معاد در كنار مبدا و نيوت. از مسائل مهم در امور اعتقادي مسلمانان است و يكي از مباحث مهم و مورد دغدغه در معادء مسئله كيفيت معاد مي‌باشد. در ميان آنبوه مسائل در كيفيت معادء اين مسئله نيز مطرح است كه آيا معاد منتحصر در روحاني يا اعم از جسماني است. فلاسفه اسلامي در اين مسئله كنجكاوي عقلاني قابل تحسيني انجام داده‌اند كه دراين‌ميان از منكران عقلاني معاد جسماني تا مثبتان عقلاني يافت مي‌شود. در اين پژوهش تحليلي- توصيفي با هدف تبيين معرفتي اين مسئله به‌دنبال اثبات معاد جسماني آزسوي صدرالمتالمين شيرازي - به‌عنوان طلايه‌دار مكتب حكمت متعاليه در فلسفه - هستيم. ملاصدراي شيرازي با استفاده از اصول هستي‌شناختي و انسان‌شناسي كه برخي اصولي تاسيسي ازسوي صدرا هستند و برخي ديگر جزء اصول تاييدي محسوب مي‌شوندء به تبيين, تحليل و اثبات معاد جسماني از نگاه عقلاني مي‌پردازد. هم اصول مورد استفاده ايشان عبارت‌اند از: اصالت وجود. وحدت شخصي وجود. نقش نفس در هويّت بدن. تجزد قوّه خيال, نقش نفس در صور ادراكي, تحقق صور خيالي بدون مشاركت مادّه و جامعيّت انسان نسبت به نشئه سه‌گانه.

Along with the origin of creation and prophethood, resurrection is one of the serious worries in the Islamic doctrines and what matters the most is how people shall be resurrected on the Day of Judgment. From among lots of issues about howresurrection, there is the question whether resurrection is merely spiritual or both physical and spiritual. Muslim philosophers have rationally dealt with the issue masterfully; you can find different theories from those who have refuted bodily resurrection to those who demonstrated it rationally. In his descriptive-analytic research, the author aims to explain the issue through Mulla Sadra’s demonstration of resurrection as the pioneer and founder of transcendent theosophy. Having used anthropological and ontological principles some of which he founded and some he approved, Mulla Sadra went to analyze and demonstrate the issue rationally. The key principles he made use of are: the primacy of existence, the individuation of existence, the graded spectrum of existence, the trans-substantial motion, the role of form and last differentia in the true reality of a compound entity, personal unity of existence, the role of mind in the body, the incorporeity of the imagination faculty, the role of mind in the forms of perception, the realization of the forms of imagination without the contribution of matter and that man encompasses the three worlds.