تحليل خاستگاه شكل‌گيري نهادهاي اجتماعي با تكيه بر نظريۀ انگاره‌هاي عمومي در فلسفۀ فارابي

نهاد به‏مثابۀ واقعيتي اجتماعي و عامل انسجام‌بخشِ كنش‌هاي مشترك ميان افراد جامعه، علاوه‏بر آنكه تاكنون، موضوع بررسي‌هاي جامعه‌شناختي و اقتصادي واقع شده، در تحليل‌هاي هستي‌شناسانه ازسوي برخي فيلسوفان معاصر نيز موردنظر بوده است. فارابي به‏مثابۀ انديشمندي كه براي امر اجتماعي و جامعه در تحليل‌هاي فلسفي خود، اهميت فراوان قائل بوده، فيلسوفي است كه با عرضۀ نظريۀ خاص خويش درحوزۀ انگاره‌هاي عمومي توانسته در خوانشي دوباره، مباني و بسترهايي را براي بحث درخصوص تحليل هستي‌شناسانۀ نهاد و پاسخ‌گويي به پرسش مطرح‌شده دربارۀ چرايي اشتراك كنش‌هاي مردم جامعه به‌دست دهد. در اين پژوهش كوشيده‌ايم با واكاوي نظريۀ انگاره‌هاي عمومي فارابي و لوازم آن و همچنين بررسي مفهوم «نهاد» به ‏مثابۀ واقعيتي اجتماعي، نسبت ميان اين دو مقوله را تبيين كنيم. طبق ديدگاه فارابي، نهادها همان انگاره‌هاي عمومي‌اي هستند كه نيازهاي طبيعي يا معقولات قدسي را توسط صورت‌هاي محسوس محاكات مي‌كنند و آن‌ها را مقدمه‌اي براي رفتار قرار مي‌دهند و به‌تبع آن، اعتبارياتي جديد را به‌وجود مي‌آورند.