مطالعه تنوع ژنتيكي و تعيين خصوصيات فنولوژي، مورفولوژي و پومولوژي برخي از ژنوتيپ‌هاي ‏انتخابي گيلاس در شرايط استان خراسان رضوي

گيلاس يكي از مهم‌ترين ميوه‌هاي مصرفي در جهان به شمار مي‌آيد كه طعم، عطر و ظاهر مطلوبي دارد. به منظور مقايسه خصوصيات مورفولوژيك، فنولوژيك و پومولوژيك 10 ژنوتيپ انتخابي گيلاس با 4 رقم تجاري وارداتي و داخلي، آزمايشي در قالب طرح بلوك هاي كامل تصادفي در سه تكرار در دو سال زراعي 1395-1397 انجام گرفت. نتايج نشان دادن بين رقم ها و ژنوتيپ‌ها از لحاظ بسياري از صفات تفاوت معني داري وجود داشت. در بين نمونه‌هاي بررسي‌شده، ژنوتيپ MshBT، زودگلده‌ترين (7 فروردين) و از لحاظ ميوه‌دهي، جزء زودرس‌ترين نمونه‌ها (20 ارديبهشت) بود. هم‌چنين، ژنوتيپ MshBT، بيشترين ارتفاع، عرض و حجم تاج و قطر تنه را ايجاد نمود. بالاترين رشد رويشي ساليانه، تعداد اسپور و درصد دوقلوزايي مربوط به ژنوتيپ Msh326 بود. ژنوتيپ MshF1 بالاترين طول، عرض و سطح برگ را ايجاد نمود. از نظر ويژگي‌هاي ميوه شناسي، ژنوتيپ MshF1 داراي بالاترين طول، عرض، قطر و وزن ميوه و ژنوتيپ MshBT كمترين طول و ضخامت دم ميوه را داشتند. بعلاوه، رقم سوئيت آن بيشترين وزن هسته، اسيديته و عملكرد را نشان داد. از نظر رنگ گوشت و پوست، شكل هسته و شكل ميوه بين ژنوتيپ‌ها تفاوت وجود داشت. با توجه به دندروگرام، ژنوتيپ‌ها به سه خوشه تقسيم شدند. در جمع‌بندي كلي، ژنوتيپ‌هاي MshBT و MshF1 به‌ترتيب از لحاظ زودرسي و بزرگي ميوه و رقم سوئيت آن از لحاظ عملكرد بالا در مقايسه با رقم سياه مشهد (شاهد) در شرايط استان خراسان رضوي قابل توصيه مي‌باشند.