مفاد قاعده عدالت از ديدگاه استاد مطهري

عدالت به‌عنوان قاعده فقهي از سوي برخي از فقها و انديشمندان معاصر و از جمله استاد مرتضي مطهري مطرح شده است. با توجه به اهميت و تأكيد بسيار قرآن و روايات اسلامي بر ملاك و ميزان بودن عدالت در مقررات اسلامي، به‌ظاهر ترديدي در قاعده بودن عدالت باقي نمي‌ماند؛ ولي با ملاحظه معاني متعددي كه در حوزه‌هاي متعدد براي عدالت بيان مي‌شود، بايد ديد مفاد قاعده فقهي عدالت چيست؟ و به‌واقع چه چيزي بايد ميزان و ملاك احكام قرار بگيرد؟ استاد مطهري كه خود قاعده بودن عدالت را مطرح نموده، به اين مسئله به‌طور مستقيم اشاره نكرده است؛ ولي در آثار ايشان از طرفي عدالت به رعايت استحقاق و حفظ حقوق واقعي و طبيعي ارجاع شده و از طرف ديگر تطبيقات و مثال‌هاي فقهي و حقوقي وجود دارد كه به اين معنا از عدالت اشارت دارد. به نظر مي‌رسد همين معنا مي‌تواند مفاد قاعده عدالت واقع شود و به‌ويژه در مسائل حقوقي مورد استفاده قرار بگيرد؛ به اين معنا كه استنباط و اجراي مقررات اسلامي بر پايه رعايت استحقاق‌هاي طبيعي باشد و با اين ميزان سنجيده شود.