عوامل مؤثر بر توسعه روستايي با تأكيد بر تشكيل خوشه كشاورزي (مطالعه موردي: شهرستان گناباد استان خراسان رضوي)

خوشه‌هاي كشاورزي از تشكل ‏هاي نوين كشاورزي هستند كه مي ‏توانند در توسعه روستايي تأثير مهمي داشته باشند. مقاله حاضر عوامل مؤثر بر توسعه روستايي به‌ويژه نقش خوشه ‏هاي كشاورزي شهرستان گناباد را بررسي نموده است. براي دستيابي به اين هدف از شاخص اسكالوگرام، شاخص موقعيت مكاني و روش حداقل مربعات جزئي استفاده شده است. نتايج شاخص توسعه نشان‌دهنده آن است كه روستاهاي دهستان حومه كه در اطراف شهر گناباد قرار دارند، توسعه‌يافته، روستاهاي دهستان‏ هاي پسكلوت و زيبد، نسبتاً توسعه‌يافته و روستاهاي دهستان كاخك در طبقه توسعه ‏نيافته قرار گرفتند. همچنين بر اساس نتايج شاخص ضريب مكاني سه محصول پسته، زعفران و جو براي تشكيل خوشه انتخاب شدند. سپس براي تعيين عوامل مؤثر بر توسعه روستايي در مناطق مورد مطالعه از روش حداقل مربعات جزئي استفاده شد و نتايج اين بخش نشان داد كه تشكيل اين خوشه ‏ها بر فرايند توسعه روستايي منطقه مؤثر است. بنابراين پيشنهاد مي ‏شود با تشكيل خوشه‏ پسته در بخش مركزي و خوشه زعفران در بخش كاخك به بهبود وضعيت توسعه روستايي به‌ويژه در روستاهاي توسعه ‏نيافته كمك شود.