انسان‌زدايي در مناسبات پزشك و بيمار: بررسي تجربي و انطباق نظري

در اين پژوهش علل ساختاري برخي عادت‌هاي پزشكان همچون نگاه‌نكردن و كالايي‌ديدن بيمار را با استفاده از نظريۀ زمينه‌اي چندگانه دنبال كرديم. داده‌هاي پايۀ پژوهش از مصاحبه با پزشكان، بيماران، دانشجويان پزشكي و متخصصان حوزۀ سلامت، براي رسيدن به ديدگاه‌هاي همه‌جانبه بدست آمده است. يافته‌هاي ما سه عامل اصلي را نشان مي‌دهند: نخست اينكه ساختار قدرت در نظام درمان از طريق دو سازوكار ارتباطي-زباني، يعني سكوت ممتد و سخن‌گفتنِ مقطعي با زبان تخصصي، در رابطۀ پزشك با بيمار بروز يافته و به رسوبات فرهنگي و عادت‌وارۀ پزشكي بدل شده است. دومين عامل به سياست‌گذاري‌هاي عرصۀ سلامت برمي‌گردد كه در آن بارِ كاري پزشكان، در عمل كمترين زمان و انرژي ممكن براي تعامل را باقي مي‌گذارد. در نهايت انكشاف منطق سرمايه در اين حوزه، به عنوان عاملي شناخته شد كه امكانات، تجهيزات و دانشِ درماني را به نيرويي قدرتمند و مستقل در مقابل بيماران و نيروهاي درمان بدل كرده است.