تاملي بر مسائل تامين وتنوع بخشي منابع مالي دانشگاه‌هاي دولتي

در دهه‌هاي اخير افزايش قابل توجه دانشگاه‌ها همراه با رشد فزاينده تعداد دانشجويان، تأمين ‌مالي دانشگاه‌هاي دولتي را به يكي از چالش‌هاي مهم پيش‌ روي نظام آموزش‌عالي كشور و به طور كلي دولت،‌ بدل كرده است. هرچند منبع اصلي تأمين مالي دانشگاه‌هاي دولتي، بودجه دولت مي‌باشد، اما تاكيد محض بر اين روش‌ و غفلت از ساير روش‌ها به دلايل متعدد ناكارآمد ‌است. پژوهش حاضر با هدف بررسي مسائل و مشكلات تامين وتنوع بخشي منابع مالي دانشگاه هاي دولتي انجام شد. روش پژوهش، كيفي از نوع پديدارنگاري بود. جامعه پژوهش شامل مديران دانشگاه‌هاي دولتي و صاحب‌نظران مديريت مالي و اقتصاد آموزش‌عالي بودند كه با استفاده از روش نمونه‌گيري هدفمند، با 23 نفر از آنها مصاحبه عميق نيمه‌ساختار‌يافته انجام شد. جهت اعتبار يافته‌ها از معيارهاي چهارگانه گابا و لينكلن و براي تحليل داده‌ها از روش كدگذاري استراوس و كوربين استفاده گرديد. يافته‌هاي پژوهش نشان داد كه مشاركت‌كنندگان تحقيق، قبل از هر اقدامي بر تعيين شأن و جايگاه آموزش عالي و توجه به رسالت و ماموريت دانشگاه تاكيد مي‌نمايند. از ديدگاه آنها، تامين منابع مالي دانشگاه‌هاي دولتي در ايران تحت تاثير عواملي همچون شرايط اقتصادي- سياسي و اجتماعي-فرهنگي كشور، ميزان توجه به آمايش سرزمين در ايجاد رشته و تاسيس دانشگاه، توانمندسازي دانشگاه، توانايي مديران در درآمدزايي، شفافيت قوانين، عدم وجود بوروكراسي دست و پاگير، وجود دانشگاه دانش‌بنيان، ساختار رشته و روابط دانشگاه با ساير بخش‌ها براي كسب درآمد قرار مي‌گيرد. در نهايت تحليل داده‌هاي اين تحقيق، حاكي از پديده‌ي محوريِ ضعف تفكر درآمدزايي در دانشگاه‌هاي دولتي بود.