بازخواني علت اِعدادي و تبيين دلالت‌هاي انسان‌شناختي آن

علت به دو قسم ايجادي و اِعدادي تقسيم مي شود. در فلسفۀ اسلامي، بر اساس تعريف و معيار علت، علت اعدادي مجازاً علت ناميده مي شود. در اين مقاله با روشي فلسفي و با هدف تبيين جايگاه واقعي علت اعدادي در بين علل و بازخواني برخي از مسائل فلسفي بحث عليت، اثبات مي شود كه عليت امري تشكيكي است كه داراي طيفي وسيعي از مراتب قوي و ضعيف است. وزان علت به وزان وجود است. علت و معلول از احكام وجود به شمار مي روند و وجود نيز مشكك است. مراتب قوي، علل ايجادي و مراتب ضعيف آن علل اعدادي هستند. بنابراين، علت اعدادي نيز به طور حقيقي علت اما در مرتبۀ ضعيف آن است. بر اساس معيارها، «معيت» يا «ابداعي بودن» شرط علت نيست و قرار دادن اين دو در معيارهاي عليت ناشي از تسرّي حكم جزء به كل است. روش اين پژوهش، تحليلي-عقلي است و هدف آن نيز تبيين جايگاه واقعي علت اعدادي در بين علل حقيقي است.