بررسي و تعيين توزيع مكاني نيترات و هدايت الكتريكي در آب زيرزميني با روش زمين‌آمار (مطالعه موردي: دشت كبودرآهنگ)

زمينه و هدف: ميزان نيترات در آب زيرزميني دشت كبودرآهنگ كه مهمترين منبع تامين آب شرب و كشاورزي در منطقه است در حال افزايش است. گرايش كشاورزان اين منطقه به استفاده از انواع كودهاي حيواني و شيميايي، باعث افزايش ميزان نيترات آب زيرزميني شده است. هدف از انجام اين تحقيق، تعيين مناسب ترين روش زمين آمار جهت بررسي تغييرات مكاني نيترات و هدايت الكتريكي آب زيرزميني دشت كبودرآهنگ مي باشد. روش بررسي: روند تغييرات نيترات و هدايت الكتريكي آب زيرزميني به ترتيب در 41 و 152 حلقه چاه با استفاده از نرم افزار MNITAB16.2 بررسي شد و با نرم افزار ARCGIS9.3 مناسب ترين روش زمين آمار تعيين گرديد. از روش هاي زمين آمار كريجينگ معمولي (OK)، كريجينگ ساده (SK) و روش هاي معين، عكس فاصله IDW، تابع شعاعي RBF، تخمينگر عامGPI  و تخمينگر موضعي (LPI) جهت پهنه بندي نيترات و هدايت الكتريكي آب زيرزميني استفاده گرديد. يافته ها: بهترين روش براي تهيه نقشه هدايت الكتريكي روش RBF با 837.07 RMSE، 548.01 MAE= و 0.841R= و روش كريجينگ ساده با 900.68 RMSE=، 581.8MAE= و 0.699R= مي باشد و بهترين روش براي تهيه نقشه نيترات روش RBF با 3.76RMSE=، 2.42 MAE= و 0.351 =R و روش كريجينگ معمولي با 3.86 RMSE=، 2.51MAE= و 0.372 =Rمي باشد. بحث و نتيجه گيري: بر اساس استاندارد كاليفرنيا، 8 درصد از مساحت دشت، هدايت الكتريكي كمتر از 700 ميكروموس بر سانتي متر، 77 درصد بين 700 – 3000 ميكروموس بر سانتي متر و 15 درصد بالاتر از 3000 ميكروموس بر سانتي متر را دارا بودند و پراكندگي غلظت نيترات نشان داد كه، 85.57 درصد از دشت كمتر از 5 ميلي‌گرم بر ليتر ، 14.43 درصد بين 30 5 ميلي‌گرم بر ليتر بود و آلودگي شديد در منطقه وجود نداشت. بنابر الگوي پراكندگي مكاني مقدار بالاي هدايت الكتريكي بيشتر در قسمت هاي غربي و جنوب غربي دشت مشاهده شده است و آب زيرزميني از نظر ميزان نيترات در وضعيت مناسب مي باشد اما در قسمت هاي جنوب و جنوب غربي دشت بالاتر از حد استاندارد است.