چالش‌هاي رعايت حقوق شهروندي متهم در فرآيند جرم ‌يابي

زمينه و هدف: ضابطان دادگستري در انجام فرايند جرم ‌يابي با چالش رعايت حقوق شهروندي متهمان و برقراري نظم امنيت مواجه هستند كه اين تحقيق با هدف شناسايي چالش‌هاي حقوق شهروندي متهم در فرآيند جرم‌يابي تدوين شده است.روش: تحقيق حاضر از نظر نوع و هدف كاربردي و از نظر روش، توصيفي - تحليلي و از نظر ماهيت داده‌ها، كيفي بوده كه جامعه آماري تحقيق شامل دو طيف، مصاحبه با نخبگان پليس و اساتيد حقوقي به تعداد 20 نفر در قالب پنل خبرگي و طيف دوم شامل تعداد جامعه آماري 114 نفر كه متشكل از روسا و معاونين ادارات كليه پايگاه‌هاي يازده‌گانه آگاهي تهران بزرگ و معاونين لايه اول مديران پليس آگاهي و پيشگيري ناجا كه تعداد 72 نفر به‌صورت نمونه‌گيري هدفمند مورد استفاده قرار گرفت.يافته‌ها: يافته‌هاي پژوهش حاكي است كه بيشترين چالش‌ها مربوط به فرآيند قضايي بوده از جمله عدم دسترسي فوري به مقامات قضايي و عدم حمايت قانوني و مناسب از ضابطان دادگستري بوده و كمترين چالش‌ها مربوط به فرآيند مديريتي ازجمله كمبود امكانات و تجهيزات نهاد كشف جرم و عدم ارائه آموزش‌هاي فني و تخصصي كشف جرم به ضابطان دادگستري است.نتيجه‌گيري: چالش‌ها عمدتاً مربوط به مرحله دستگيري و تحت نظر پليسي به تعداد 107 كد اوليه و تعداد 58 تم فرعي مورد شناسايي كه در قالب 4 تم اصلي (قانوني، قضايي، اجرايي پليس، مديريتي ناجا) مورد تحليل قرار گرفته‌اند. به نظر مي‌رسد بهترين راهكار رعايت حقوق شهروندي متهم، كسب آموزش‌هاي تخصصي و فني لازم در حوزه جرم يابي و كشف جرم با توسل به فنون تحصيل ادله قانوني و مشروع رفع ابهامات فعلي قانوني و حفظ تعاملات قضايي بخصوص در جرائم مشهود است.