مقايسه اثربخشي مدل اعتقاد بهداشتي با تئوري رفتار برنامه‌ريزي شده بر آموزش تغذيه مادران داراي كودكان كم‌وزن 6 تا 36 ماهه

مقدمه: تغذيه از عوامل مؤثر بر سلامتي كودكان است و توانمند‌سازي مادران، مهم‌ترين راهكار پيشگيرانه از كم‌وزني محسوب مي‌شود. هدف از انجام پژوهش حاضر، مقايسه اثربخشي مدل اعتقاد بهداشتي (Health Belief Model يا HBM) و تئوري رفتار برنامه‌ريزي شده (Theory of planned behavior يا TPB) بر آموزش تغذيه مادران كودكان كم‌وزن 6 تا 36 ماهه شهر گناباد بود. روش‌ها: اين مطالعه به ‌صورت كارآزمايي در عرصه، با مشاركت 93 مادر داراي كودك كم‌وزن 6 تا 36 ماهه انجام شد. نمونه‌ها به‌ صورت تصادفي ساده، در دو گروه آزمون و يك گروه شاهد قرار گرفتند. اطلاعات به وسيله دو پرسش‌نامه محقق ساخته كه روايي و پايايي آن تأييد شده بود، جمع‌آوري گرديد و مداخله آموزشي بر اساس مدل‌هاي مذكور اجرا شد. بلافاصله و سه ماه پس از مداخله آموزشي، اطلاعات جمع‌آوري گرديد و داده‌ها با استفاده از آزمون‌هاي ANOVA، 2c، Fisher’s exact، Bonferroni، t، KolmogorovSmirnov و ShapiroWilk در نرم‌افزارSPSS  و سطح معني‌داري 0/050 مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. يافته‌ها: ميانگين سن مادران در سه گروه مورد بررسي، 31/24 سال بود و از لحاظ متغيرهاي دموگرافيك همگن بودند. بعد از مداخله، سازه‌هاي هر دو مدل به جزء سازه موانع درك شده، در دو گروه آزمون نسبت به گروه شاهد افزايش معني‌داري داشت. نتيجه‌گيري: مداخله آموزشي بر اساس تئوري و مدل، در ارتقاي دانش تغذيه‌اي مادران و عوامل مؤثر بر كم‌وزني تأثير بسزايي دارد. با توجه به تأثير سازه‌هاي TPB، توجه بيشتر به سازه‌هاي اين تئوري جهت بهبود مداخله آموزشي مورد تأكيد مي‌باشد.