تبيين مدل تعويض رژيم بازده شاخص بورس اوراق بهادار تهران با استفاده از رگرسيون انتقال ملايم (STR)

هدف: اين مقاله به‌دنبال تبيين مدل براي شناسايي رژيم‌هاي حاكم بر بازده شاخص بورس اوراق بهادار تهران و تشخيص عامل تغيير رژيم يا به بيان ديگر، تغيير رفتار بازدهي شاخص است. روش: رويكرد استفاده‌شده در اين مقاله، رگرسيون غيرخطي انتقال ملايم (STR) از مدل‌هاي تعويض رژيم بوده است. بدين منظور، از اطلاعات آماري به‌دست‌آمده از داده‌هاي فصلي براي بازده شاخص بورس اوراق بهادار تهران، متغيرهاي اقتصادي و مالي در بازه زماني 1385 تا 1398 استفاده شده است. يافته‌ها: مدل برآورد شده در اين پژوهش نشان مي‌دهد كه بازدهي شاخص به‌طور مكرر از رژيم كم‌نوسان به رژيم پُرنوسان يا برعكس تغيير وضعيت مي‌دهد. رابطه غيرخطي متغيرهاي توضيح با بازده سهام و وجود رژيم‌هاي چندگانه تببين‌كننده بازدهي شاخص بورس اوراق بهادار تهران تأييد شد. نتيجه‌گيري: نتايج به‌دست‌آمده حاكي از اين است كه رابطه بازدهي شاخص با عوامل تبيين‌كننده آن، به‌شكل غيرخطي و نامتقارن است و از ميان متغيرهاي توضيح كلان اقتصادي و مالي، نرخ ارز متغير انتقال يا عامل تعويض رژيم حاكم بر بازده است. در مدل برآوردي، رابطه ميان بازدهي شاخص و متغيرهاي توضيح در دوران استقرار رژيم‌هاي اول و دوم كه به‌ترتيب نوسان كم‌نرخ ارز و نوسان بالاي نرخ ارز را نشان مي‌دهد، متفاوت بوده است.