كاربست تاريخ مفهومي در فهم انديشه وكنش سياسي

تاريخ مفهومي، رويكردي نظري براي رسيدن به فهمي نوين از انديشه و كنش سياسي در گذر زمان و در بستر تحولات سياسي- اجتماعي است. در اين رويكرد، مفاهيم ريشه در تحولات اجتماعي دارند؛ به گونه‎اي كه با تغيير و تحول در جامعه و حوزۀ كنش، مفاهيم نيز از نظر معنا و كاركرد دچار تغيير مي‌شوند. پرسش اين نوشتار، چگونگي فهم و تفسير نسبت كنش و نظر سياسي است و اينكه آيا رويكرد تاريخ مفهومي مي‎تواند اين نسبت را به نحوي توضيح دهد كه پژوهشگر علاوه بر كشف اين مهم، به مسئوليت خود براي ساختن جامعه و جهان بهتر نيز بپردازد. فرض ما اين است كه تاريخ مفهومي مي‎تواند تفسيري مناسب‌ از نحوۀ بودن امور و تجربيات تاريخي را ارائه دهد و افق آينده را براي مداخله در امور اجتماعي بازگذارد، به نحوي كه قلمرو كنش پژوهشگر در مقام نظرورز كنشگر نيز مشخص شود. اين نوشتار با روش توصيفي- ‌تحليلي به معرفي اين رويكرد مي‎پردازد. تلاش ما اين است كه شرايط امكان ارائه دركي مفهومي از پديده‌هاي سياسي در بستر فهمي مدرن را شرح دهيم.