صلح با كفار غيركتابي از ديدگاه فقهاي مذاهب اسلامي

آرامش و صلح ميان انسان‌ها يكي از آموزه‌هاي آرماني اسلام است كه تعاليم ديني بر آن تأكيد كرده است، ولي با توجه به اوضاع و احوال حاكم ميان مسلمانان و كفار غير اهل كتاب، درباره انعقاد پيمان صلح ميان آنها بين فقهاي مذاهب اسلامي دو ديدگاه حداكثري و اعتدالي به چشم مي‌خورد. علماي متقدم جهاد با كفار غيركتابي را تا زمان اسلام‌آوردن آنها يا كشته‌شدنشان واجب مي‌دانند و انعقاد پيمان ترك نزاع با آنها را جز در حالت ضرورت جايز نمي‌دانند. اما عده‌اي از متأخران قتال را فقط با كافران اهل فتنه و تعدي، و ناقضان پيمان جايز مي‌شمرند و معتقدند صلح يا باقي‌ماندن بر پيمانِ سازش با كافرانِ غيرفتنه‌گر و ناقض پيمان كه خواهان صلح و زندگي مسالمت‌آميز با مسلمانان‌اند جايز است. ديدگاه اخير با مجموع تعاليم اسلامي تطابق بيشتري دارد. از اين‌رو در اين پژوهش ضمن مطرح‌كردن دلايل ديدگاه نخست و نقدشان، ديدگاه اخير با استناد به دلايل متعددي از قرآن، روايات و سيره به اثبات رسيده است.