بررسي كاربرد و ارزش راهبردهاي ارزش‌يابي تكويني از منظر مدرسان زبان فارسي به ‌‌غيرفارسي‌زبانان در كلاس‌هاي چند‌فرهنگي

اجراي ارزش‌يابي ‏تكويني عاملي مهم در كنترل كيفيت روش‏ تدريس‏ مدرسان در كلاس‏هاي چندفرهنگي به‌‌شمار ‏مي‌رود. اگرچه تحقيقات متعددي در حوزۀ ارزش‌يابي تكويني و راهبردهاي مورداستفادۀ مدرسان زبان‏ انگليسي انجام ‏شده‌ است، درمورد مدرسان آموزش زبان ‏فارسي به فارسي‏آموزان خارجي تحقيقات اندك است. پژوهش حاضر با تمركز بر سه هدف ازجمله شناسايي پركاربردترين و ارزشمندترين راهبردهاي ارزش‌يابي تكويني در محيط چندفرهنگي كلاس‏هاي آموزش زبان‏ فارسي و سنجش ميزان هم‌بستگي ارزش و كاربرد راهبردهاي ارزش‌يابي تكويني با سطح آموزشي مدرسان آموزش زبان‏ فارسي به‏ غيرفارسي‏زبانان انجام گرفته‌ است. بدين منظور، 3 مدرس آموزش زبان‏ فارسي از سه سطح مقدماتي، مياني و پيشرفته در مركز آموزش زبان فارسي به غيرفارسي‏زبانان دانشگاه علامه طباطبائي به سؤالات پرسش‌نامۀ راهبردهاي ارزش‌يابي تكويني (Jett, 2009) پاسخ‏ دادند. همچنين براي ارائۀ نتايج قابل‌اعتمادتر، داده‏هايي براساس فهرست وارسي مشاهدات ‏كلاسي (Jett, 2009; Stevens, 2012) و مصاحبۀ نيمه‏‏ساختاريافته گردآوري ‏شد. از نرم‏افزار اس.پي.اس.اس. نسخۀ 25 براي تحليل داده‏هاي كمي و انجام آزمون هم‌بستگي پيرسون، و جهت بررسي داده‏هاي مصاحبه از [1]شاخص‏هاي توصيفي و تحليل مضموني استفاده ‏شد. تركيب يافته‌هاي ‏كمي و كيفي‏ حاصل از اين پژوهش گوياي اين است كه از ديدگاه مدرسان آموزش زبان‏ فارسي در هر سه سطح مقدماتي، مياني، و پيشرفته پركاربردترين راهبرد، ارزش‌يابي خود/ همتاست و بيشترين ارزش نيز به ارزش‌يابي خود/همتا و مشاركت زبان‌آموزان در روند يادگيري‏ خود اختصاص ‏دارد. اگرچه براساس نتايج مشاهدات ‏كلاسي، عملكرد مدرسان در كلاس‏هاي چندفرهنگي‏شان درمورد راهبردهاي ارزش‌يابي ‏تكويني تا حدودي متفاوت بود، هم‌بستگي معناداري بين سطح آموزشي مدرسان و ميزان كاربرد و ارزش راهبردهاي ارزش‌يابي ‏تكويني وجود داشت. نتايج اين پژوهش مي تواند در بالا بردن سطح دانش وآگاهي مدرسان و طراحان دوره‌هاي تربيت مدرس زبان فارسي به‏ غيرفارسي‏زبانان در ارائۀ ارزش‌يابي كلاس‌محور با استفاده از راهبردهاي مؤثر ارزش‌يابي تكويني در محيط‌هاي چندفرهنگي كمك كند.